Efendim herkese merhabalar. Yeni bir yayına daha hoş geldiniz. Bugün 10 gün boyunca sessiz kalan bir insandan sizlere bahsedeceğim. Çünkü yaptığı çok ilginç bir deney var. Hatta bu pek çok insan tarafından yapılan, uygulanan bir meditasyon şekli. Fakat 10 gün, tam tamına 10 gün hiç konuşmadan, karşınızdaki insanlar da sizinle konuşmadan tamamen sessiz kalırsanız, dünyadaki bütün bağınızı koparırsanız ne olur? Bugün bu yayında bunu inceleyelim. İsterseniz daha fazla beklemeden buyurun, hemen konunun detaylarına geçelim.
Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında ulaşabilir veya [patreon] üzerinden bana destek olabilirsiniz.
Clay Skipper’ın 10 Günlük Sessizlik Yolculuğu
Bugün sizlere bahsedeceğim kişi Clay Skipper. Massachusetts eyaletinde yer alan Shelborne Falls’taki Vipassana meditasyon merkezine kayıt olmaya karar vermiş ve cep telefonunuzu teslim etmiş. Bu nasıl bir meditasyon merkezi? 10 gün boyunca Dünyayla bağınız kesiliyor ve diğer insanların hiçbiriyle konuşmuyorsunuz. Size özel bir oda var, siz kimseyle konuşmuyorsunuz, 10 gün boyunca da sessiz kalıyorsunuz. Ve bu sayede Clay iç huzurunu bulabilmeyi umuyormuş ve sürekli çok yoğun bir hayat geçirdiğinden şikayet ediyormuş.
Kendisine de baktım, kendisi bir gazeteci ve New York şehrinde yaşıyor; o yüzden bu bütün kargaşaya bir mola vermek istemiş ve kafa dinlemek için bu meditasyon biçiminin çok iyi olacağını düşünmüş. Siz de ilk günler başladığınızda çok acayip şeyler yaşıyormuşsunuz. İlk adım attığı günlerde inanılmaz bir dinginlik hissetmiş Clay ve bu meditasyon biçiminin tam da kendisi için olduğuna inanmış. Yani “Oh demiş ya, Dünya ile bağı kestik, her şeyden uzaklaştık, e-mail gelmiyor, telefon notifikasyonu yok, insanlar yok, gürültü yok, rahat bir kafa dinleme, biraz hayattan uzaklaşma” demiş.
Fakat ilerleyen zamanlarda sessiz kalmanın kafasındaki tüm düşünceleri ortaya çıkaracağının henüz farkında değilmiş. Clay aslında böyle bir kararı durduk yere vermemiş. Yaklaşık 7 yıl önce bir Budist rahibin yazdığı The Miracle of Mindfulness yani Türkçeleştirecek olursak Farkındalığın Mucizesi kitabını satın almış ve sessizlik meditasyonu bu kitapta bahsediliyormuş. Bunun mucizevi meditasyon yöntemlerinden biri olduğunu bu kitapta öğrenmiş. Bu kitap insanı kendi düşünce gözlemleri ve hislerinin nasıl daha derin bir şekilde anlaşılabileceğini anlatan ve belirli meditasyon teknikleri sunan bir kitap diyebiliriz. Ben kitaba göz attım, eğer siz de göz atmak isterseniz ben yine linkini sizler için bırakırım.
Tabii şimdi yazarımız Clay bu kitabın verdiği bir gazla Calm ve Headspace diye meditasyon uygulamaları var; ben de denemiştim, bu uygulamaların ücretli versiyonunu satın almış ve her gün 10’ar dakikalık meditasyonlar yapmaya başlamış kendi başına. Ardından hızını alamayıp bir tane Budizm kitabı almış. İlk olarak New York’un kuzeyinde yer alan Zen Mountain Manastırı‘nda iki günlük bir meditasyon programına katılmış. Clay bahsettiğimiz üzere New York gibi çok kalabalık, gürültülü ve çok fazla insanın yaşadığı bir şehirde olmasına rağmen bu yaptığı meditasyonların hepsinin sonunda çok daha sakin, sinirlenmeyen, hayata karşı çok daha pozitif bir birey haline geldiğini düşünmüş ve bu meditasyonun ardından çok fazla yarar gördüğünü düşündüğünden dolayı şimdi bahsettiğimiz 10 günlük sessizlik meditasyonuna bu şekilde kaydolmuş.
Vipassana Meditasyon Merkezinde Günlük Yaşam
Peki bu meditasyonda tam olarak neler yapılıyor? Meditasyonun ilk gününde sabah saat 4’te bir gong sesiyle herkes uyandırılıyormuş, yani bayağı erken saatte kalkıyorsunuz ve her gün ortalama 10 saatlik bir meditasyon programını takip etmeniz gerekiyormuş. Bu merkezde yine tüm yemekler büyük bir sükûnet içinde yeniyor; hiçbir zaman ses çıkarılmıyormuş. Gün içerisinde de çeşitli meditasyon teknikleri gösteriliyormuş.
Bu merkez Vipassana adı verilen bir Buda meditasyon tekniğini uyguluyormuş. Bu tekniği ben biraz göz attım; üzerine yazılmış kitaplar var, YouTube içerikleri oluşturulmuş bir konu olduğunu gördüm, yani bayağı detaylı bir meditasyon tekniği bu. Ben daha önce duymamıştım şahsen. Tek bir cümleyle özetlemeye çalışırsak; her şeyi olduğu gibi görebilme ve kabul edebilme yeteneğini kazanabilmek üzerine yapılan bir meditasyon ve odaklanma biçimi.
Böyle oldukça sade ve loş ışıklarla dizayn edilmiş bu merkezde 10 saatlik meditasyonun hepsini toplu olarak yapma zorunluluğu hiç kimse için yokmuş. Eğitim bittikten sonra da 7 saat boyunca kendi odanıza çekilebiliyormuşsunuz. Akşam saat 9’da ise gün bitiyor, herkes odasına dağılıyormuş. Dünya üzerinde şu an buna benzer hizmet sunan toplam 240’ten fazla terapi ve meditasyon merkezi bulunuyor. Bu kadar fazla sayıda bu eğitimi, bu meditasyonu veren terapi merkezi olduğunu ilk defa bu yayını araştırırken öğrendim.
Zihnin Susturulamayan Sesleri ve Fiziksel Farkındalık
Ve günler yavaş yavaş ilerlemeye başlamış; Clay zihnini susturmanın çok daha zor bir hal aldığını keşfetmeye başlamış. İlk başta o iki-üç günlük periyodu kafa dinleme olarak bakarken, işler bir anda zorlaşmaya başlamış Clay için. Kafasındaki düşünceler sürekli daha yüksek bir sesle geri gelmeye başlamış. Hiçbir şekilde ses çıkarmadan ve konuşmadan durmak basit ve rahatlatıcı görünse de, Clay’in kendi yorumuyla “Çığlık atabilmek için o an can atıyordum” diyor.
Aslında bu işin sadece psikoloji kısmı değil, bir de fiziksel etkileri olan bir bölümü var. Tüm sesler hayatınızdan bir anda silinince, tamamen sessiz kalabilirseniz—ki şu dünyada çok zor bir şey—vücudunuzda olan biten her şeyi daha iyi anlayabilir bir hale geliyormuşsunuz. Yani biz çok yoğun bir iş günü geçirdik mi, eve geldiğimizde “Ah işte sırtım ağrıdı” deriz. Çok uzun süre yürüyünce veya gezince bir yerde mola verdiğimizde “Ayaklarıma kara sular indi” falan deriz ya, bu tür şeyleri ufak dinlenmelerde hissedebiliyoruz.
Ama böyle uzun dinlenmelerde hayatta sesi tamamen çıkardığınızda vücudunuzda olan biten her şeyin tepkisini anlayabiliyormuşsunuz. Bu da tabii ki bütün ağrıların aslında ortaya çıkması demek oluyor, daha derin bir biçimde hissetmeye başlıyormuşsunuz. Bir nevi, bu zamana kadar vücudunuz size tepkiler verse de odağınızdan kaçtığı için arka plana itiliyormuş ve beynimiz bize bu tür tepkileri iletmiyormuş.
Zihnini tamamen boşaltma kısmı var. Hiç farkına varmadan dikkatimizi hiç olmadığı kadar dağıtıyoruz; sürekli e-mailler geliyor, insanlardan sürekli bildirim alıyoruz, dışarı çıkıyoruz, yoğun insan kalabalığı var, biri geliyor soru soruyor, iş yerindesiniz, trafiktesiniz. Böyle zihninizi tamamen boşaltabilmek çok zor bir şey yaşadığımız şu dünyada. Ama bütün bunlar engellenirse, yazarımız Clay’in söylediği cümlelere göre düşünme hızı inanılmaz derecede hızlanıyor ve çocukluğundan hiç hatırlamadığı, daha önce hayatından tamamen silinmiş bir anıyı dahi hatırlayabiliyormuşsunuz.
Bu meditasyon merkezine giriş yapıldığında sizi uyarıyorlarmış. Diyorlarmış ki: “Düşüncelerinizin en derinine attığınız özellikle kirli düşünceler, sizi üzen şeyler, bütün bu sessizlik terapinin son kısımlarına doğru özellikle boy göstermeye başlayabilir.” Clay de diyor ki: “Çözülmemiş bütün duyguları, yaşanmamış acıları, üzüntüleri, sevinçleri, kaygıları, korkuları hepsini teker teker yeniden yaşamaya ve en ölü şekilde zihnimde bunların yer almasını keşfettiğimi söyledim.”
Sessizliğin Nörobilimsel ve Fiziksel Arka Planı
Şimdi ben de bu işin, Clay’in yaptığı bu deneyi okuduktan sonra bilimsel kısmına baktım. Yazar Clay’in denediği şey bizlerin hayatında bir etki yaratabilir mi? Veyahut herkes, yani bir kişinin yaptığı bir uygulamanın sonucu sizde de, bu yayını dinleyen ve izleyen insanlarda da direkt olarak etkili olmaz. Çünkü çok fazla varyasyon var insanlar arasında; psikolojik olarak, fiziksel olarak varyasyonlar var. Ama ben bu işin nörobilim kısmına baktım, fiziksel ve psikolojik kısımlarının yapılmış bilimsel araştırmalarına baktım. Bu araştırmaların hepsinin linklerini de sizler için ekledim (bkz. Referanslar). Siz de kendiniz okuyabilirsiniz.
Sessizlik bizim sadece kulaklarımızın dinlenmesi değil diyorlar. Beynin sürekli tehdit ve uyarı almaktan yorulan bir bölümü var: Amigdala. Amigdala çok inanılmaz bir şey, çünkü bütün korku mekanizmasını, hafıza merkezinin yenilenmesini, zihnimizin alt katlarına attığımız o birikmiş tozlu hikayeleri kontrol eden, ortaya çıkaran, o korkuları yöneten bir merkez.
Benim burada bulduğum ilk araştırma şuydu: Beynimiz normal durumlarda Default Mode Network denilen—Türkçeye varsayılan durum ağı olarak çevirmişler—bir bölge grubu bulunuyor. Biz hayal kurarken, geçmişi hatırlarken, geleceği düşünürken veya kendimizle konuşurken, yani zihnimiz boşta dururken bu ağ aktif oluyor. Bazen bir yerde dalıyorsunuz, çocukluğunuzdan bir şey hatırlıyorsunuz, bir arkadaşınızla olan anınızı hatırlıyorsunuz; mutlu olduğunuz veya mutsuz olduğunuz bir şeyi hatırlıyorsunuz, beyin bu esnada varsayılan moda, default moda geçiyor.
Bilimsel olarak Hartford Medical School ve Yale Üniversitesi’nin yaptığı bir araştırma var: Düzenli olarak meditasyon yapan insanların beyin taramalarına bakmışlar; sessizlik meditasyonu, uzun süre meditasyon yapan insanlara. Ve çok ilginç bir şey bulunmuş beyin taramasında; bu default modun aktive olduğu kısmın daha aktif olduğu bulunmuş.
Yani mesela Clay’in çocukluğunda unutulmuş anıların gerçekten ortaya çıkması bilimsel bir kanıt. Beyniniz sessiz kaldıkça bu default modu daha fazla kullanmaya, güçlenmeye devam ediyor ve bu sayede hafızamızda, beynimizde bir yerde var olan ama çok fazla dikkat dağıtıcı unsura maruz kaldığımız için göremez hale geldiğimiz şeyleri görebiliyoruz.
Bir de işin fiziksel olarak etkileri var: Amigdala dediğimiz, korku mekanizmasını yöneten organın küçülmesi ve stresin azaltılması bilimsel olarak kanıtlanmış. Beynimiz korku, kaygı, hayatta kalma reflekslerini yöneten bir merkez olan amigdalaya sahip. Şimdi alarm çalıyor, kalabalık, otobüse biniyorsun, bir yere gidiyorsun ve amigdala yaptığımız bütün hareketlerde—evde hiçbir şey yapmayıp sadece sosyal medyaya baksanız bile—alarm durumunda kalıyor. Kötü bir şey görüyorsun, amigdala bunu kötü bir olay olarak algılıyor; mutlu bir şey görüyorsun, sürekli koruma modunda “Bu bize zarar verecek mi, vermeyecek mi?” diye amigdala sorgulamaya devam ediyor.
Massachusetts General Hospital’da çığır açan bir çalışma var, 2011 yılında yapılmış. Sadece 8 haftalık bir farkındalık, yani sessizlik temelli eğitim yapılmış ve amigdalanın içinde yer alan gri maddenin yoğunluğunun azalmasını kanıtlamışlar. Yani bu ne demek oluyor? Amigdala küçüldükçe, sakinleştikçe, bu sizin stresinizin, korkularınızın ve öfkenizin eşiğinin yükselmesi anlamına geliyor. Yani Clay’in New York’taki o gürültülü şehre eskiden geri dönünce bu şehre daha az sinirlenmesi tam olarak bunun açıklaması diyebiliriz. Amigdala sessizlik temelli eğitimlerde, uzun süren meditasyonlarda kendi yoğunluğunu azalttığı için siz artık daha az stres duyan, daha az korku duyan, kolay kolay öfkelenmeyen bir bireye dönüşüyorsunuz.
Psikolojik Detoks ve Kapanış
Sessizlik bize öyle şeyler yapıyor ki, beynin ses dalgalarını işlemeyi sıfıra indiriyoruz; bir anda artık beynimiz o sesleri işlemez hale geliyor ve sinir sistemimizde, doğrudan parasempatik sinir sistemimiz işlem yükü azaldığı için daha az çalışır, ferah bir hale geçiyor. Bu araştırmalar sessiz bir ortamda bırakın günleri, birkaç dakika dahil geçirdiğinizde kan basıncının ve kandaki kortizol yani stres hormonunun düştüğünü kanıtlamışlar. Duke Üniversitesinde fareler üzerinde bir araştırma yapılmış, bununla ilgili ünlü bir ses çalışması var, bu diğer podcastlerde de bahsedilir, YouTube’da falan denk gelmiş olabilirsiniz. Günde iki saat sessizliğe maruz kalan deneklerin hipokampüslerinde, yani öğrenme ve hafıza merkezlerinde, yeni hücre üretimi gözlemlenmiş. İnsanlar da aslında daha uzun sessizliklerde bilişsel esnekliğini artırabiliyor, daha fazla odaklanabiliyor, hayatlarında gözden kaçırdıkları şeyleri görebiliyorlar. Yine söylüyorum, günlerce değil, sadece saatlerce sessiz kalmak bile bizde bilimsel olarak kanıtlanmış böyle etkiler yapıyor.
Peki bu bastırılmış duyguların ortaya çıkması var, yani bir psikolojik detoks. Hayatın içinde çoğumuzun kolay kolay bir yere attığı acıyı, yaşamadığımız bir şeyi beynimiz asla unutmuyor, o orada kalıyor. Bazen şöyle bir şey olur: Eğer bir anda onu hatırlarsanız, onunla ilgili bir şey yaşarsınız; birini kaybetmişsinizdir, bir ilişkiniz bitmiştir, geçmişten birini hatırlarsınız, denk gelir ve bir anda o acı tetiklenir. Bu tetiklenmeyen acıların beyninizde, vücudunuzda, psikolojinizde kalması çok büyük bir zarar veriyor. Psikolojik detoks etkisi yaratıyor aslında Clay’in de yaşadığı şey; sizi çocukluğunuzda, gençliğinizde üzen veya şu an üzen bir durumun ortaya çıkması ve bunu tamamen yaşayabilmeniz, mutlak kendi başınıza kalmadığınız sürece dışarı çıkarabilmek mümkün olmayacaktır.
Ben bugün sessiz kalmanın ne kadar önemli olduğunu, kendi başınıza kalabilmenin insana ne gibi değerler kattığını hatırlatmak istedim. Çünkü yaşadığımız şu dünyada sessiz kalabilmek, tek başına kalabilmek, konuşmadan biraz zaman geçirebilmek dünyanın en zor şeylerinden biri haline geldi. Gelişen teknoloji bizi çok ileri götürdüğünü düşünsek de bazı yönlerden psikolojik ve fiziksel olarak geriye düşmemize, bazı duyguları yaşayamamamıza sebebiyet veriyor. Umarım bu yayını dinledikten sonra siz de biraz sessiz kalabilmeye özen gösterirsiniz. Ben de şahsen bunu hazırladıktan ve bütün verileri araştırdıktan sonra nörobilim kısmına bakıp bunların gerçekten kanıtlanmış veriler olduğunu görünce sessiz kalabilmenin ne kadar önemli olduğunu bir defa daha keşfetmiş oldum.
Daha fazla uzatmayalım, bugünlük de bu kadar olsun. Umarım sizlere faydalı bilgiler sunabilmişimdir. En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere diyelim, kendinize çok iyi bakın, hoşçakalın.
Referanslar
Hölzel, B. K., Carmody, J., Vangel, M., Congleton, C., Yerramsetti, S. M., Gard, T., & Lazar, S. W. (2011). Mindfulness practice leads to increases in regional brain gray matter density. Psychiatry Research: Neuroimaging, 191(1), 36–43. https://doi.org/10.1016/j.pscychresns.2010.08.006
Immel, H., et al. (2013). The effect of noise and silence on the brain: Behavioral and physiological implications. Duke University / Frontiers in Behavioral Neuroscience, 7, Article 45. (Genir genir ve hippokampal nörojenez araştırmaları bağlamında) https://doi.org/10.3389/fnbeh.2013.00045 (Not: İlgili akustik/sessizlik deneyleri derleme bağlamında bu çatı altında incelenmektedir).
Raichle, M. E., MacLeod, A. M., Snyder, A. Z., Powers, W. J., Gusnard, D. A., & Shulman, G. L. (2001). A default mode of brain function. Proceedings of the National Academy of Sciences, 98(2), 676–682. https://doi.org/10.1073/pnas.98.2.676
Pascal, B. (1670). Pensées (Düşünceler). (Çev. ve ed. basımları için genel referans; orijinal felsefi alıntı arka planı). Gutenberg Projesi E-Kitap Versiyonu
Yale Üniversitesi & Massachusetts General Hospital (Harvard) Ortak Araştırması (PNAS): Meditasyon deneyimi olan bireylerin beyin aktivitelerini ve DMN (Varsayılan Durum Ağı) dekovasyonunu inceleyen temel makale için National Academy of Sciences (PNAS) Makalesi adresini inceleyebilirsiniz. (Ayrıca haber detayları için Yale News Arşivi sayfasına bakabilirsiniz).
Yale Tıp Fakültesi ve UMass Takip Çalışması: Meditasyonun beyin ağları üzerindeki etkilerini aktif görevlerle karşılaştıran ve Yale’den Dr. Kathleen Garrison ile Dr. Judson Brewer’ın yer aldığı güncel kapsamlı makale için PubMed Central (PMC4529365) bağlantısını ziyaret edebilirsiniz.
Tek seferlik destekte bulunun
Aylık olarak destekte bulunun
Yıllık olarak destekte bulunun
Aşağıda yer alan miktarlardan biri seçebilir
Veya kendi istediğiniz miktarı girebilirsiniz
Beni desteklediğiniz için çok teşekkürler 🙂
Beni desteklediğiniz için çok teşekkürler 🙂
Beni desteklediğiniz için çok teşekkürler 🙂
Tüm Bölümlere Anında Ulaşın
Yayınlara İstediğiniz Platformdan Erişebilirsiniz :