Her şeyi kontrol altında Tutmak

Herkese merhabalar, yeni bir yayına daha hoşgeldiniz. Bugün neden her şeyi kontrol altında tutmak istiyoruz ve bu kontrolün miktarı ne kadara ulaşırsa bizlerin yaşamına zarar vermeye başlıyor, bunun hakkında detaylıca konuşacağız. İsterseniz buyrun hemen konunun detaylarına geçelim.

Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında ulaşabilir veya [patreon] üzerinden bana destek olabilirsiniz.

Hayatımızda kontrolün bizde olmasını istememiz gayet doğaldır, hayatımızdaki değişimleri , günlük yaşantımızı, yazın gideceğimiz tatili planlamak ve bunların bizim istediğiniz doğrultuda gerçekleşmesi tüm insanların istediği bir şeydir.

Ancak ister istemez hayatımızdaki her şeyi kontrol altında tutamayız bazen istemediğimiz olaylar gerçekleşebilir ve bu durumlarda bazı negatif duygular hissedebiliriz. Bazen bu terslikler kimi insanlarda “olur böyle şeyler biz devam edelim” gibi bir sonuç ortaya çıkarırken kimi insanlarda ise “neden bu böyle oldu? ben, bunu nasıl göremedim? nasıl olurda bu benim başıma gelir?” gibi daha detaylı düşünmelere yol açabilir.

Hayatınızdaki değişimleri olumsuz olayları hiç düşünmeyen biri olursanız çok umursamaz ilan edilirken, her olayı kontrol altında tutmaya çabalarsanızda aşırı kontrolcü olarak bilinirsiniz. Peki bunun tam olarak bir ortası var mı? Eğer var ise de bu orta nokta tam olarak neresidir? Gelin bunu madde madde incelemeye başlayalım;

Neden Kontrol Etmeye İhtiyaç Duyarız?

Belki daha önce niçin kontrol etme hissine sahip olduğunuzu sorgulamamış olabilirsiniz. Aslında bu his, bizim bilinç altımızdan gelir ve kendi dünyamız hakkında ne kadar çok şey bilirsek kendimizi o kadar güvende hissederiz. Avcılık-toplayıcılık döneminde yaşayan insanlar için bu tarz değişkenleri bilmek ve kontrol altında tutabilmek bir nevi ölüm kalım meselesi idi. Fakat bunun üzerinden milyonlarca yıl geçmesine rağmen bizlere bu davranış biçimi atalarımızdan miras kalmıştır.

Çevremizdeki olaylar hakkında ne kadar çok bilgiye sahip isek o kadar güvende hissederiz öte yandan bilgi seviyemiz ne kadar az olursa korku miktarız bir o kadar yükselmeye başlar.

Kontrolcü Olmak Neyi Değiştirir?

Her şeyi kontrol etmek ve daha fazla güvende hissetmek kulağa çok normal gelebilir ancak uzun vadede bu davranış biçimine sahip olmak bazı olumsuzlukları hayatınıza getirebilir;

Stres ve Endişe

Bunun ilk görülen etkisi daha fazla stres ve endişeye sahip olmaktır. Bir şeylerin kontrolünüzün dışına çıkma ihtimali size stres yaşatır yada verdiğiniz bir kararın hayatınızda istemediğiniz şeylerin olmasına sebep olacağı fikri sizin dah fazla endişelenmenize sebep olur. Yapılan bir araştırmaya göre aşırı kontrolcü olan kişilerin hayatlarında istemedikleri bir durum meydana geldiğinde bundan diğer insanlara göre kat ve kat daha fazla olumsuz etkileniyorlarmış.

Tatminsizlik ve Mutsuzluk

Eğer ki kontrolü hiç bir konuda kaybetmemek ve her şeyin tamamen sizin kontrolünüz altında olduğunu hissetmek istiyorsanız, hayatınızdan daha az tatmin duymaya başlarsınız. Çünkü istenmeyen durumlar yaşanırsa bundan dolayı keyfiniz diğer kişilere göre çok daha fazla kaçar. Ve genellikle aşırı kontrolcü kişiler istenmeyen durumlardan nefret etme derecesinde hoşlanmaz ve bu tür durumlardan büyük rahatsızlıklar duyarlar. Bu tarz durumlarda ağır eleştirler yapmayı tercih ederler ve bu negatif söylemler bu kişilerin genel yaşam kalitelerinin düşmesine ve daha mutsuz hissetmesine sebep olur.

Umursamaz Olmak Neyi Değiştirir?

Peki madem her konuda her şeyi kontrol etmek bize çok fazla zarar veriyor ise bunun tam tersini yaparsak ne olur? Aşırıcı kontrolcü olmak kötü iken aşırı umursamaz olmaktan bundan pek farklı değildir. Hayatınızda olan biten olayların farkında olmak ve nelerin değiştirebileceğinin farkında olmak çok önemlidir. Sevmediğiniz bir işi değiştirmek için hiç bir şey yapmaz ve bunu umursamazsanız bunun sonuçlarına yine siz katlanırsınız. Olumsuz giden bir ilişki veya düzeltmeniz gereken ailevi bir bağ sizin yapacaklarınıza bağlıdır. Kazancınız, eğitiminiz, ilişkileriniz ve geleceğiniz hayatınızda olan biten olayları anlayıp bunlardan olumsuz olanları düzeltmeye çalışarak ancak bir şekle gelebilir.

Hayatımızda biz her ne kadar istesekte her şeyi kontrolümüz altında tutamayız ve bu kontrolümüz altında olmayan olaylara vakit harcamak hayatımızda hiç bir şeyi değiştiremeyeceği gibi bizleri daha depresif hale getirir. Bu yüzden değiştirebileceğiniz şeylere zaman ve emek harcamak ancak bunun orta yolu olacaktır. Hayatınızda sadece sizin gerçek anlamda değiştirebileceğiniz şeylere odaklanırsanız ne gibi olaylar gerçekleşir gelin birde buna bakalım;

Huzur ve Rahatlama

Kontrolünüz dışındaki şeyler için endişelenmeyi bıraktığınızda düşünmeniz gereken sorunların sayısı azalacağı için daha az stres yaşar ve hayatınızda daha fazla huzura sahip olursunuz. İyi bir sürücü olmak için elinizden gelen tüm önlemleri almak için zaman harcamanız doğaldır ancak sürekli olarak trafik kazası yaşarım endişesi ile trafikte olmak sizi bir sinir hastasına dönüştürebilir.

Beklenmedik Olayları Rahat Karşılama

Beklenmedik olaylar her zaman hayatımızda boy gösterirler. Eminim bu sene içerisinden birden fazla kötü olay başınıza gelmiştir ve sizi üzmüştür belki de yıpratmıştır. İyi haber vermek isterdim ancak kötü olaylar her zaman hayatımızda olmaya devam edecekler. Ne kadar çok para kazanırsanız kazanının ne kadar çok tüm sorunlarımı hallettim artık diye düşünürseniz düşünün, kötü gelişmeler gelip sizi bir yerden bulmaya devam edecekler. Dünyada hiç bir insanın her günü iyi geçmez elbet bir gün kötü bir şey olur.

Eğer ki bu kötü gelişmeler sizin kontrol edemediğiniz bir şeyden dolayı gerçekleştiyse bunu daha rahat karşılayabilirsiniz. Ama her her kötü olayda kendinizi suçlarsanız bu sizi parça parça yiyip bitirir. Çok dikkatli araba kullanmanıza ve tüm kurallara uymanıza rağmen, park halindeyken gelip biri sizin aracınıza çarpabilir.

Siz yanlış yere park etmediyseniz, bu senaryoda sinirlenmek veya kendinizde suç aramak yerine sigorta evraklarını paylaşarak olayı çözmeye çalışmak en mantıklı davranıştır. Ancak aşırı kontrolcü iseniz bu olayın neden sizin başınıza geldiğini, olayın üstünden günler geçse dahi düşünmeye devam edersiniz.

Nasıl Aşırı Kontrolcü Olmaktan Kurtulunur?

Bir kişiye “aşırı kontrolcü olmayı bırakmalısın!” demek ile bu kişi bir anda böyle büyük bir değişimi gerçekleştiremez. Genellikle bu tarz değişimler çok uzun süreler alır ve sürekli olarak belirli gelişmeler katetmeyi gerektirir. Eğer bazı konularda çok fazla kontrolcü olduğunuzu düşünüyor ve bunu değiştirmek istiyorsanız neler yapabileceğinize tek tek bakalım.

Kontrol Edemeyeceğiniz Şeylerin Farkına Varın

Hayatınızda sizin kontrolünüz altında olmayan olayların farkına varmak çok önemlidir. Bizler kararlarımızın çok büyük bir bölümünü bilinçaltımız ile veririz. Ve bu yüzden kontrolünüz dışındaki olayları, daha analiz etmeden tepkiler veriyor olabilirisiniz. Başınıza bir olay geldiğinde bu olayın hangi bölümünün kontrolünüz altında olduğunu bir yere not almaya çalışın. Bu tür olayları not almak öncelikli olarak sizi rahatlatır ve ardından üzerinde iyi bir analiz yapmanıza olanak tanır.

Not Almak

Olumsuz yaşadığınız olaylardan en hızlı sürede kurtulmanın en güzel yolu bunları paylaşmaktır. Çevrenizde ki kişiler ile yaşadığınız hisleri paylaşmaya çalışın, eğer ki çevrenizde bu kadar yakın gördüğünüz biri yok ise de bunları not alarak aynı rahatlamayı yaşayabilirsiniz. Aşırı kontrol etmeye çalıştığınız durumları not alırsanız ve bunu belirli aralıklarla yaparsanız geçmişe dönüp eskiden nasıl davrandığınızı, neler yaşadığınızı bugün ile kıyaslama şansına sahip olursunuz. Eğer eski den hoşlanmadığınız bir olaya hala aynı şekilde tepki veriyorsanız, bunu gördüğünüzde bu sizi değişime zorlar.

Bulunduğunuz Çevreyi Yeniden Değerlendirin

Her zamanda sorun sizde olmayabilir eğer ki siz elinizden gelenin en iyisini sürekli olarak yapıyor ancak belirli değişimleri bir türlü göremiyor iseniz, çevrenizdeki insanları yeniden gözden geçirmelisiniz. Kontrolcü olan kişiler genellikle yüksek disipline ve düzene sahip olurlar ancak çevrenizdeki insanlar çok fazla umursamaz bir konumda iseler; bu ister istemez sizin yıpranmanıza sebep olur. Her insanı değiştiremezsiniz ancak çevrenizi değiştirebilirsiniz.

Fakat siz aşırı kontrolcü iseniz bu çevrenizde ki herkes ile bağlantıyı koparmalısınız anlamına gelmiyor. Neden bir sorun yaşadığınızı çevrenizde ki kişiler ile paylaşmalı ve onların da olaylara nasıl baktığını anlamaya çalışmalısınız. Bir kişinin aşırı umursamaz olması, kendisinin yetiştirildiği ortama bağlıdır bu yüzden hayata sizden daha farklı bakıyor olabilirler.

Son Söz

Konuyu toparlayacak olursak, aşırı kontrolcü olmakta aşırı umursamaz olmakta size psikolojik olarak zararlar verir. Hayatınızda sadece sizin kontrolünüzde olan değişkenlere odaklanmak sizi ilerletir bunun dışında ki olaylara kafa yormak, neden gerçekleştiğini günlerce düşünmek hem boş yere zaman harcamanıza hemde bir şekilde çıkarım yapıp kendinizde hata bulmanıza sebep olur.

Bu bölümde aşırı kontrolcü olmanın etkilerini konuştuk. Umarım sizlere faydalı bilgiler sunabilmişimdir. En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere kendinize çok iyi bakın, hoşçakalın.

---

Referanslar

Resnick, A. (2021, November 15). Why letting go of control can help you enjoy life. Verywell Mind. https://www.verywellmind.com/letting-go-of-control-can-help-you-enjoy-life-5208817

Chernoff, A. (2023, March 24). 7 good things you will gain when you let go of Control. Marc and Angel Hack Life. https://www.marcandangel.com/2023/03/24/7-things-you-gain-when-you-let-go-of-control/