Stratejik Düşünme Becerisi

Herkese merhabalar, yeni bir yayına daha hoşgeldiniz. Bugün hayatınızda gerçekleşen tüm olaylara nasıl daha stratejik olarak yaklaşabileceğinizi konuşacağız. İsterseniz buyrun hemen yayına geçelim.

Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında ulaşabilir veya [patreon] üzerinden bana destek olabilirsiniz.

Stratejik düşünme, pek çok insanın hayatında uygulayamadığı bir yaklaşımdır. Özellikle kurumsal hayatta çok fazla işittiğimiz kavramlardan biri olan “Stratejik düşünmelisin” yaklaşımı önemli kararlar almamız gereken kullanabileceğimiz davranışlardan biridir.

Ancak çoğu kişi stratejik düşünmenin askeri alanda uygulanan veya üst düzey yöneticilerin şirketin geleceğini belirleyecek kararları verirken kullandığı bir tür kavram olarak görüyor.

Birde yetiştirildiğimiz eğitim sistemi bizleri sorgulama yapmaktan, farklı düşünce sistemleri geliştirmekten her zaman uzak tutuyor. Tek bir kalıp halinde her insana aynı eğitim sunuluyor ve bu yüzden birbirinin aynısı olan on milyonlarca insan ortaya çıkıyor.

Okul hayatı bitince de kariyere adım attığınızda bu sistem yine çok aşırı farklılaşmıyor. Çünkü belirli kurallar içerisinde bir işi sürekli olarak tekrar etmeniz ve sorgulama mekanizmanızı çok fazla kullanmamanız firmalar tarafından tercih ediliyor.

Peki tüm bunlara rağmen hayatımızın her alanında stratejik düşünme becerisini kullanabilmemiz mümkün mü? Cevap, evet fakat bunun için bazı yolları izlemeniz gerekiyor.

Soru Sormak

Düşünme kabiliyetinizi daha kapsamlı hale getirmenin en önemli yollarından biri çok fazla soru sormaktır. Hayatınızda ki irili ufaklı kararın pek çoğunu aşırı sorgulamadan alırsınız çünkü bilinçaltı sizin için bu kararı çoktan vermiş olur.

Örneğin, 5 yıl sonra nerde olmak istiyorsun? 5 yıl sonra ulaşmak istediğin hedefi elde etmen için gereken tüm becerilere şu an sahip misin? O becerilere sahip değilsen nasıl bunlara ulaşabilirsin? Bu yolda yürürken başarısız olmanı sağlayacak etkenler neler olabilir?

Başarı şansı arttırmak için zamanı nasıl daha iyi kullanabilirsiniz? Bu konuda size kimler olumlu katkılar sağlayabilir?

Bu sorular hakkında derinlemesine düşünerek biraz zaman harcadığınızda, stratejik düşünmenin kapılarının hafiften aralamaya başlarsınız.

Davranışları Sorgulamak

Birçok ebeveyn ve hatta öğretmen, çok fazla soru soran çocuktan genellikle rahatsızlık duyar. Örneğin neden okula gitmek zorundayım sorusunu bir çocuk sorgularken bir yetişkin neden işe gitmek zorundayım sorusuna çık fazla kafa yormaz. Eğer sadece para kazanmak için şeklinde bunu cevaplar ve derine inmeden bu sorguyu bırakırsanız stratejik düşünmenin çok zıttı bir davranış sergilemiş olursunuz.

Genellikle çoğu kurumsal firma çalışma yöntemlerini, eğer onlara para kazandırmayı başarıyorsa, bu yöntemi değiştirmek istemezler. Bu yüzdendir ki çalışanlarına kendi oluşturdukları kurallar çevresinde bir takım işler yaptırırlar. Bu sisteme alışan çalışanlarda yeni ve yaratıcı yollar denemeyi pek fazla tercih etmezler çünkü kendilerinden istenilenleri aynen istenildiği gibi yerine getirir ve ayın sonunda maaşlarını alırlar.

Halbuki yıllardır devam eden bu işleyişin içersinde sorunları daha hızlı çözebilecek yöntemler var olabilir. Henry Ford ilk defa araç üretirken insanların büyük bölümü daha fazla at kullanabilecekleri ve daha konforlu at arabalarına sahip olmayı umuyorlardı. Fakat araçlar, atların yapabildiğinden çok daha fazlasını yapabilir hale geldi. Aynı şekilde ilk defa iPhone piyasa sürülürken insanların büyük çoğunluğu daha fazla tuşu olan telefonları talep ediyordu. Tarihte bunlar gibi daha pek çok örnek mevcut ve bu buluşları icat edenlerin hepsi diğer insanların sormadığı soruları sorabildiklerinden dolayı bu yenilikleri hayatımıza getirmeyi başarabildiler.

Farklı bakış açıları kazanmak istiyorsanız yaptığınız işleri daha fazla sorgulayın hayatınızda ki sorumluluklara gerçekten neden sahip olduğunuzu anlamak için daha fazla kafa yorun. Başka kişilerin sizin yaşadığınız tarzda ki problemlere nasıl tepkiler verdiği analiz etmeye çalışın. Bu sayede sadece problemlere farklı bakış açılarıyla yaklaşmakla kalmayıp, kendi perspektifinizi de genişletecek ve zamanınızı belki de daha iyi kullanabilecek yöntemleri bu sayede geliştirebileceksiniz.

Gözlem yapmak ve Bağlantı Oluşturmak

Düşünce yapınızı daha ileri seviyelere taşımak istiyorsanız çok iyi gözlem yapma yeteneğine sahip olmalısınız. Kişileri, gelişmeleri, olumlu olumsuz davranışları iyi gözlemleyebilirseniz tüm bu olaylara vereceğiniz tepkiler de iyileşmeye başlayacaktır.

Bezen başkası tarafından belirlenmiş kurallar çerçevesinde çalışırken bu tür analizler yapmayı en son plana atabilirsiniz. Hayat koşuşturması devam ederken sabahın köründe işe gidip yoğun bir iş temposuna maruz kalıp ardından da akşam trafiğinde eve ulaşma çabasına girdikten sonra evde size kalan zamanda genellikle dinlenmek dışında bir şey yapamazsınız. Bu yüzden de çoğu insan gibi sizde derin sorgulamalar yapmaya ve buna uzun süreler ayırmaya zaman bulamayabilirsiniz.

Tarihte bir şeylerin akışını değiştirecek işlere imza atan insanları incelerseniz çoğunun kendi başına düşünmek için uzun süreler ayırdığını görürsünüz. Steve Jobs’ın bir süre tüm işlere ara verip Hindistana gitmesi, Nike’ın dizayn ekibi Dünyanın farklı köşelerine gönderip yeni gözlemler yapması için olanak tanıması, Newton’un ağacın altında saatlerce oturup hayatı sorgulaması; onlara derinlemesine gözlem yapacak ve bu gözlemler arasında bağlantılar kuracak zamanlar verdi.

Hayatta kalabilmek için çalışmak, hatta uzun mesailer yapıp daha fazla iş üretebilmek yanlış değil ancak kendisine zaman ayırmayı başaramayan her insan ne yazık ki sistemin kendisi için tasarladığı hayatın dışına çıkma şansına kolay kolay sahip olmayacaktır. Enerjinizin tamamını sadece iş ve aile gibi kavramlar için değil bir kısmını kendiniz için ayırabilirseniz bu gözlemleri daha rahat yapabilir ve bağlantılar kurabilirsiniz.

Deneme Yapabilmek

İşin bundan sonra gelen ve en önemli olan, fakat çoğu insanın yapmadığı yada yapamadığı kısım ise bu düşünceleri hayata geçirebilmek veya bunlar için bir adım atabilmek. Dünyadaki herkes işin düşünme kısmını yapar fakat bu fikirleri hayata geçirebilen çok az sayıda insan olur genellikle. Bazen sizin için harika bir fikir gibi görünen şeyler bunları denemeye başlayınca harika olmazlar. Bunları deneyip işin neden istenildiği gibi gitmediği sorgulayanlar ancak bir sonraki seviyeye geçerler.

Ben üniversiteden mezun olur olmaz bir şantiyede elektrik mühendisi olarak çalışmaya başladım ve oradaki elektrik ekibi ile yaklaşık bir 2-2.5 sene kadar çalıştım. Bu ekibin sayısı hiç bir zaman 30-35 altına inmedi. Kendi işimi kurmayı düşünürken dedim ki “ya ben 35-40 kişilik bir ekibi yönetebiliyorsam kendi firmamı açıp benzer işin ufak versiyonunu 4-5 kişi ile kolaylıkla yaparım”

İş yerini açıp bir kaç kişi aldıktan sonra bunun aslında sadece mühendislikle alakalı değil onlarca farklı alanda yönetimle alakalı olduğunu gördüm. Çünkü çalıştığım firmada bu kişilerin işe alımını yapan bir departman vardı, işe giren işçilerin iş güvenliği eğitimini veren iş güvenliği malzemesini temin eden ayrı bir departman, işçilere doğru direktifler veren formen, alet edevat temin eden depocu, bunların kontrol eden yapı denetimci, hak ediş, satın alma ve teklif yapan mühendisler, ve son olarak sahada bu işi kontrol eden mühendis grubu çalıştığım firmada yer alıyordu.

Ben sadece mühendislik kısmı ile uğraştığımdan kendi başıma da bu işin aynı şekilde ilerleyeceğini düşünmüştüm. Fakat pekte öyle olmadı ama yıllardır kafamda kurduğum ve bana mükemmel gelen düşüncelerin gerçek hayata geçme şansına sahip olmak bence büyük bir kazanımdı. Eğer bu işi kurmasam bu düşünceler sadece kafamda kalacaktı.

İnsan kendisi hakkında bir hayal kurduğunda her zaman olayların en güzel şeklini hayal eder. Bir araba almanın hayalini kurduğunuzda o arabayla gideceğiniz seyahatleri düşlersiniz, arabanın bakım masrafları o an aklınızda yer kaplamaz. Bir çocuk beklediğinizde çocuğun size getireceği mutluluğu hayal edersiniz kimse o an uykusuz geceleri düşünmez.

Kafanızın içerisindeki düşünceler çoğunlukla gerçek hayat standartlarının üstündedir. Eğer düşündüğünüz fikirleri hayata geçiremez deneme ve yanılmalar yapamaz iseniz sadece düşünce olarak kalırlar. Çalıştığınız iş yerindeki bir görevi belki daha iyi yapabilmenin yolunu düşünüyor olabilirsiniz fakat bunu deneyip burdaki zorlukları görür ve bunları aşarsanız ancak ilerleme kaydedebilirsiniz.

Geri Dönüş Alabilmek

Ve eğer düşüncelerinizi hayata geçirebilmeyi başardıysanız bundan sonra ki kısımda da size yarar sağlayacak geri dönüşler almak geliyor. Çevrenizdeki kişilerden sizi geliştirebilecek geri dönüşler alırsanız bu, büyük sorunlar gelmeden önünü kesebilmenizi sağlar. Bazen üzerinde çalıştığınız işe çok yakından odaklanırsınız sorunların farkına varamayabilirsiniz bu durumlarda ancak dışardan bir göz size bu yanlışı veya eksiği söyleyebilir.

Burdada çevrenizde yer alan insanların size ne kadar değer kattığının önemi ortaya çıkıyor. Bir konuyu tek başınıza düşünmek o konuda daha derinlere inmeniz için size yeterli olanağı sunmaz, bu yüzden düşüncelerinizi daha ileriye götürmek için doğru kişilerden geri bildirimler almak bu işin en son halkası olarak karşımıza çıkıyor.

Bu bölümde stratejik düşünme becerilerini geliştirmek için ne gibi yollar izlenebileceği hakkında konuştuk. Umarım sizlere faydalı bilgiler sunabilmişimdir. En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere kendinize çok iyi bakın, hoşçakalın.

---

Referanslar

Vinita. (2023, May 30). How to develop your strategic thinking skills and stay ahead. Medium. https://betterprogramming.pub/how-to-develop-your-strategic-thinking-skills-and-stay-ahead-d52612b4254d

Didner, P. (2022, May 17). 6 steps to develop your strategic thinking skills. LinkedIn. https://www.linkedin.com/pulse/6-steps-develop-your-strategic-thinking-skills-pam-didner

Stobierski , T. (2020, September 10). 4 ways to develop your strategic thinking skills: HBS Online. Business Insights Blog. https://online.hbs.edu/blog/post/how-to-develop-strategic-thinking-skills