Finansal Strese Maruz Kalma(k)

Herkese merhabalar, yeni bir yayına daha hoşgeldiniz. Bugün finansal olarak stres yaşamanın nelere yol açtığından ve bunun üstünden nasıl gelinebileceğinden konuşacağız. İsterseniz buyrun hemen yayına geçelim.

Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında ulaşabilir veya [patreon] üzerinden bana destek olabilirsiniz.

Hayatta var olabilmemiz için sürekli olarak para kazanmamız gerekiyor özellikle modern yaşam stillerimiz bizleri sürekli olarak daha fazla kazanmaya zorluyor.

Pandemi yaşanmadan önce Dünya genelinde ekonomi çok iyi olmasada pandemi sonrasında pek çok sektör derinden yara aldı, belki teknoloji firmaları bu esnada yükselişe geçmiş olsada pandemi temel hizmet sektörünü oldukça olumsuz etkiledi.

Amerikada, Morgan Stanley tarafından yapılan bir ankete göre, ankete katılanların yüzde 78’i mali stres hissettiklerini bildirmiş. Pandemiler veya ekonomik krizler çalıştığımız işleri etkileyip bizlerin finansal stres yaşamasına sebep oluyorlar.

Finansal stresi önemli ölçüde azaltmak – ideal olarak ortadan kaldırmak – için aslında hükümetlerin ve firmaların ekonomik olarak kampsamlı revizyonlar yapmaları gerekir fakat ne yazık ki bunlar hemen olabilecek şeyler değil. Böyle köklü değişimleri beklemektense bireysel olarak kendi başınıza atabileceğiniz adımlar var.

Nedir bu Finansal sağlık?

Bu adımlara atabilmek için finansal sağlığımız düzeltmemiz gerekiyor. Peki tam olarak nedir bu finansal sağlık?

Finansal Sağlık, “kişinin finansal ve ekonomik kaynaklarının fiziksel, zihinsel ve sosyal refaha ulaşabilecek düzeyde sürekli olarak dengede tutabilmesidir.”

Ağustos 2020’de Financial Health Network yıllık Raporunu yayınladı. Bu rapora göre, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki insanların yaklaşık üçte ikisinin mali açıdan kendisini savunmasız hissediyormuş. Bu insanlar, para biriktiremedikleri gibi zor günlerde ancak borç alarak veya kredi kartı kullanarak bu durumları idare etmeye çalışıyorlarmış.

Finansal stresin etkisi nedir?

Çok fazla finansal stres yaşarsanız bu zihinsel sağlığınızı da etkileyebiliyor. Yale Üniversitesi’nde 2014 yılında yapılan bir araştırma, bazı “akıl sağlığı sorunlarının” finansal stres kaynaklı olduğunu dahi keşfetmiş.

Bu araştırmayı yürütenlerden biri olan Annie Harper, katılımcıların özellikle borçlu olduklarında çok fazla strese maruz kaldıklarını gözlemlemiş. Ayrıa borç, ruh sağlığı üzerinde çok güçlü olumsuz etkilere sahip fakat eğer ki bir birey mali sorunlarını çözmeyi başarırsa hayatındaki diğer sorunlarıda çözmeye başlıyor çünkü finansal stres hayatınızdaki diğer konulara odaklanmanızı engelliyor.

Siz farketmeseniz dahi, finansal stresin kararlarınız üzerinde olumsuz bir etkisi olabilir. Bazen aşırı harcamalara veya temel ihtiyaçları kısıtlamanıza yol açabilir. Bir kişi duygusal olarak kötü hissettiğinde dur durak bilmeden yemek yemek istersen başka biri bu durumda yemekten kesilebilir. Finansal stres yaşayanlarda bazen daha fazla borçlanıp daha fazla harcamaya başlarken bazıları da gıda gibi temel ihtiyaçları azaltmaya başlayabilir. Her iki çözümde çok sağlıklı çözümler değiller, isterseniz gelin finansal stresle başa çıkabilmenin en etkili yollarına beraber bakalım;

1. Borçtan uzak durmak

Finansal stresin oluşmasına sebep olan en büyük etken borçlu olmaktır. Borçtan mümkün olduğunca uzak durabilirseniz o kadar az stres yaşarsınız. Bu borcu sadece arkadaşımızdan geri ödemek üzere aldığınız para olarak düşünmeyin.

Örneğin kredi kartına borçlu olmakta sizi strese sokar ve kredi kartı kullanırken daha fazla harcama yaparsınız. Nakit alışveriş yapanlar her zaman daha az ve kontrollü para harcarlar. O yüzden kredi kartları bir kolaylık değil sizin sırtınıza çok fazla yük bindirebilecek olan araçlardır. Herhangi bir kişiye yada kuruma borcunuz var ise de ilk hedefinizi bu borcu kapatmak olarak belirlerseniz, kendinizi bu tür durumlardan dolayı strese ve baskıya sokmaktan kurtarabilirsiniz.

2. Birikim yapmak

Birikim yapmak finansal strese maruz kalmanızı önleyebilecek diğer bir methoddur. Ekonomi kötü giderken zaten zar zor geçinirken nasıl birikim yapabilirim diyebilirsiniz. Bunun cevabı birikim yapma yeteneğine sahip olmaktan geçiyor; örneğin her ay çok ufak bir miktarı, maaşı alır almaz kumbaraya atmak yada her ay birikim hesabına hiç önemsemeyeceğiniz bir parayı otomatik olarak aktarmak. Bu tarz yöntemler sayesinde birikim yapmak hayal ettiğinizden çok daha kolay olabilir. Ama unutmayın ki; birikim hiç bir zaman kısa vadede yarar sağlamaz ancak uzun vadelerde sabredebilirseniz faydasını görürsünüz.

Çoğu kişi beklenmedik durumlar için genelde kredi kartını kenarda bulundurur fakat bu yine borçlanmaya sizi zorlayacağı için çok doğru bir yaklaşım değildir . Beklenmedik durumlar için her zaman bir birikiminiz olması böyle durumları dahi stressiz ve borçsuz atlatmanızı sağlar.

3. Gereksiz Harcamaları Tespit Edin

Kullanabileceğiniz bir diğer method ise gereksiz harcamaları tespit etmek. Eğer sizde daha ay sonu gelmeden bu para nasıl bitti diye soruyorsanız, gereksiz harcamaları analiz etmenin zamanı gelmiş olabilir. Bunun içinde excelde bir gelir gider tablosu yaratabilirsiniz ve bütün giderlerinizi buraya yazmaya başlamalısınız. Bu kolay bir görev olarak ilk başta görünsede aslında oldukça zor çünkü en ufak gideri dahi atlamadan bunu yapmalısınız.

Özellikle her şeyin aylık abonelik ile çalıştığı bugünlerde bütün mobil üyeliklerinizi buraya aktarmalısınız. Ben bunu ilk yaptığımda ne kadar çok gereksiz aboneliğim olduğunu fark ettim. Hatta aylardır kullanmadığım ama ödemeye devam ettiğim üyelikleri bu sayede keşfettim.

Bazen bu gereksiz harcamalar kimisi için dışarıda yemek yemek, kimisi için çok fazla kıyafet, ayakkabı aksesuar almak, başka biri için eğlence amacıyla yapılan aktivitelere çok fazla bütçe ayırmak olabilir. Tüm gider kalemlerinizi sıraladıktan sonra da aylık birikim hedefinizi bu listeye eklemelisiniz, böylelikle her ay ne kadar birikim yapabileceğinizi tespit edebilirsiniz.

4. Not almak

Not tutmanın faydalarından sürekli olarak bahsediyorum; harcamalarınızı , gelirlerinizi, kredilerinizi , birikim hedeflerinizi bir not defterine not alın ve belirli aralıklarla bunu güncelleyin. The power of Habit (Alışkanlıkların Gücü) kitabında yapılan bir araştırmada, harcamalarını not alan insanların bunu yapmayanlara göre daha az ve daha kontrollü para harcadıkları keşfedilmiş. Çünkü not almak hedeflerinizi soyut halden somut hale getirir ve o hedefler artık gözle görülebilir olduğundan hedeflerinizi kaçırmak istemezsiniz.

Eğer sizde günlük veya haftalık olarak mali durumunuzu yazılı bir şekilde tutarsanız gereksiz harcamalarınızı tespit edebilir hemde harcadığınız parayı kontrol altında tutabilirsiniz.

Son Söz

Konuyu toparlayacak olursak; eğer ki hiç bir birikiminiz yoksa hayatınızda sürekli olarak finansal strese maruz kalırsınız. Bunun üstüne borçlar eklenirse bu stresin seviyesi daha da şiddetlenir. O yüzden ilk olarak tüm borçlardan kurtulmak ve ardından çok ufakta olsa birikim yapmaya başlamak gerekli. Eğer bunu gerçekleştiremez ve çok uzun süreler bu strese maruz kalırsanız psikolojiniz bundan etkilenmeye başlar çevrenizdeki insanlarla olan iletişimleriniz olumsuz yönde ilerler ve genel yaşam kaliteniz tüm bunlara endeksli bir biçimde düşer. Daha huzurlu ve güvenli bir yaşam yaşamak istiyorsanız, kendi geleceğiniz için adımlar atmak ve birikim yapmaya bugünden başlamak tamamen sizlerin elinde.

Bu bölümde finansal stresin etkilerinden ve bunun üstesinden nasıl gelineceğinden konuştuk. Umarım sizlere faydalı bilgiler sunabilmişimdir. En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere, kendinize iyi bakın, hoşçakalın.

---

Referanslar

Doe, D. (2021, July 15). Danetha Doe shares her tips for coping with financial stress. Healthline. Retrieved May 6, 2023, from https://www.healthline.com/health/stress/understanding-financial-stress-and-tools-to-help-you-cope

Elizabeth Scott, P. D. (2022, July 29). How to cope with financial stress. Verywell Mind. Retrieved May 6, 2023, from https://www.verywellmind.com/understanding-and-preventing-financial-stress-3144546

Cooks-Campbell, A. (2021, October 7). Financial stress: What’s money got to do with sanity? Financial Stress: What’s Money Got to Do with Sanity? Retrieved May 6, 2023, from https://www.betterup.com/blog/financial-stress