Playstation’ın Babası Ken Kutaragi

Bugün Sony firmasının en başarılı ürünlerinden Playstation’ın ortaya çıkma hikayesini ve Playstation’nın yaratıcısı Ken Kutaragi’nin ilham veren hikayesini inceleyeceğiz. İsterseniz buyrun hemen yayına geçelim.

Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında ulaşabilir veya [patreon] üzerinden bana destek olabilirsiniz.

Sony Nasıl Oyun Konsolu İşine Girdi?

Sony firmasının, gelmiş geçmiş en başarılı ürünlerinden biri her zaman playstation olmuştur. Özellikle PlayStation 2, tarihin en çok satan konsolu olmayı başardıktan sonra Sony bu alandaki iddasını tüm Dünyaya kanıtlamış oldu.

Fakat Sony kendi oyun konsolunu yapmadan önce Nintendo ile beraber çalışıp ortak bir oyun konsolu çıkarmaya çalışıyordu. Ve Nintendo, Sony’i bir nevi sırtından bıçaklayıp, kendi oyun konsollarını Sony olmadan hazırlayıp piyasa sürdüler.

Nintendonun Sony ile yaşadığı bu olayın detaylarına girmeden biraz daha geriye gidelim ve Sony’nin nasıl oyun konsolu işine girmeye karar verdiğine bakalım.

1980’lerde Oyun Konsolları

Sony firmasında elektronik mühendisi olarak çalışan Ken Kutaragi 80’ler de her akşam işten eve geldiğinde kızının Nintendo oyun konsolu ile oynadığı oyunları seyretti. Ken, kızının nintendo oyun konsoluna gösterdiği ilgilyi fark etti ve kızı ile beraber Nintendo oynamaya başladı.

Ken ilerleyen zamanda oyun konsollarının sadece çocuklar için değil yetişkinler için de bir eğlence aktivitesi olacağını düşündü ve gelecekte oyun konsollarının büyük bir potansiyele sahip olacağı kanısına vardı.

Bunun ardından kendi çalıştığı firma hali hazırda elektronik cihaz üretiminde Japonyada başta gelen firmalardan biriydi ve Sony’nin bu alanda başarılı bir ürün çıkarabileceğine düşündü.

Ken bütün özgüvenini toplayıp Sony’deki yöneticilerine oyun konsolu projesini anlattı fakat bunu duyan yöneticiler oyun konsollarının sadece bir oyuncaktan ibaret olduğunu ve Sony gibi bir elektrik devinin çocuk oyuncağı üretmeyeceğini söylediler. Tam bu esnada ise Nintendo, süper Nintendo adında piyasaya sürecekleri yeni konsolu üzerinde çalışıyordu ve güçlü bir ses yongası çipine ihtiyaç duyuyorlardı.

Ken tüm yönetim kurulu tarafındam ret edilmiş olmasına rağmen Sony Dijital Araştırma merkezinde kimseye haber vermeden gizli bir biçimde bu ses yongasını geliştirdi. Ken çalıştığı projeyi kendi ekibi dahil olmak üzere herkesten gizli bir biçimde geliştirdi.

Ken’in patronları bunu keşfettiğinde ortam oldukça gerildi fakat Nintendo’nun bu çipten haberi oldu ve Sony’den bu çipi satın almak için teklifte bulundu. Sony, Ken Kutaraginin ürettiği bu çipi Nintendo’ya sattı.

Bu olayın ardından bir kaç yıl geçti ve Sony hala oyun konsolu projesine sıcak bakmıyordu fakat Nintendo ürettiği konsollarda artık atari kasetlerini kullanmak yerine cd okuyucu kullanmaya karar verdi. Sony o dönemlerde hali hazırda cd okuyuculu walkmen’ler, cd player gibi elektronik cihazları üretiyordu ve bu ürünleri neredeyse tüm Dünya tarafındanda tanınır hale gelmişti.

Nintendo cd okuyucuları üretmesi için direk olaral Ken Kutaragi ile iletişime geçti. Sony yönetimi hala bu işe sıcak bakmıyordu ve oyun konsollarının geçici bir heves olduğunu, sadece ufak yaştaki çocukların eğlence amacıyla kullandığı bir oyuncak olduğu fikrindeydi.

Sony ve Nintendo İşbirliği

Ken Kutaragi inatçı tavrı ile Sony yöneticilerinin karşısına tekrar çıktı ve Sony’nin zaten çok iyi yaptığı işlerden biri olan cd okuyucuyu bir konsolla birleştirmenin yeni ve geleceği çok açık olan bir sektöre adım atmalarını sağlayacağını söyledi. Sony yönetiminden pek çok kişinin olumsuz tavrına rağmen bir şekilde onayı aldı.

Nintendo ve Sony artık oyun konsolu üretimi için birlikte çalışan iki firma haline geldiler. Sony’nin elektronikteki başarısı ve Nintendonun oyun konsollarındaki başarısı bir araya gelince pek çok kişi çok üst düzey bir ürün hayal etmeye başladı. Piyasaya yeni sürülecek olan konsolada Nintendo Playstation adını verdiler.

İlerleyen zamanda bu iki firma üretecekleri yeni nesil oyun konsolunun teknolojisini kimin geliştirdiği hakkında ters düşmeye başladılar. Her iki firmanın hukuki ekipleri arasında büyük anlaşmazlıklar başladı. Sony yıllardır geliştirdikleri CD okuyucuların ve cdler üzerinden aktarılacak olan bilgilerin oyun konsolundaki en değerli ve en yenilikçi özellik olduğunu savunuyordu çünkü daha öncesine kadar hiç bir firma cd okuyuculu bir oyun konsolu geliştirmemişti.

Nintendo tarafında ise kendilerinin yazdıkları oyunlar, tasarladıkları atari kolları gibi özelliklerin bunu bir oyun konsolu haline getirdiğini ve burdaki teknolojinin büyük bir kısmının kendilerine ait olduğunu savunuyorlardı. Tabi birde Nintendo’nun hali hazırda kendi has da bir alıcı kitlesi vardı. Japonya da en çok satılan oyun konsollarını yapıyorlardı. Sony ise daha önce bu sektörde adını duyurmamıştı.

Nintendonun Sony’i arkadan bıçaklaması

Nintendo ve Sony 2 yıl boyunca bu tartışmalara rağmen beraber çalıştılar ve yaklaşık 100 adet prototip geliştirmeyi başardılar. Sony, Chicagoda düzenlenen tüketici elektronik fuarında sahneye çıkıp tüm medyaya Sony’nin oyun konsolu işine girdiğini dahi açıkladı. Fakat Nintendo yaptıkları sözleşmede geliştirecekleri oyunların tüm haklarının Sony’e ait olacağını fark etti. Anlaşma imzalanırken Nintendo bunu gözden kaçırdı ve Sony yerine Philips ile çalışma kararı aldığını tüm medya ile paylaştı.

Nintendo seçimini yaptı ve Sony’e hiç bir şey demeden yeni oyun konsollarını sadece kendi başlarına piyasaya sürme kararı aldılar. Sony tarafında bu oldukça büyük bir şok yarattı zaten gönülsüz olan yöneticiler Ken Kutaragiyi suçladılar.

Hatta piyasaya sürülen bu oyun konsolu 2020 yılında 360.000$ karşılığında bir açık arttırmada satıldı. Bu fiyat ile de tarihte en yüksek fiyata satılan oyun konsolu oldu.

Sony’nin Bu İşten Vazgeçmeyişi

Fakat o dönem Sony’nin başında olan Noria Ohga, Ken ile görüşüp her ne kadar talihsiz olaylar yaşanmış olsada bu işten vazgeçmemesini söyler. Sony bu ihanetin ardından kendi başına oyun konsolu geliştirme kararını 1992 yılında alır. Ekibin başında ise yine Ken Kutaragi vardır. 1993 yılının Kasım ayında Ken “Sony Computer Entertainment” adıyla Sony’nin içerisinde ayrı bir departman kurar. 1993 yılında Playsation 1 piyasaya sürülür ve bu sefer Sony A’dan Z’ye her şeyi kendi tasarlar. Hem oyunlar hem de konsol sadece Sony tarafından geliştirilir.

1994 yılında piyasaya sürüldüğü ilk gün 100.000 adet satış yapmayı başarırlar ve yılının sonunda ise bu sayı 300.000 adete ulaşır. 6. ayın sonunda ise bu sayı 1 milyona ulaşır. Sony playstation 1 ile başladığı bu maceraya playstation-2,3,4 ve 5 olarak devam etti. Bunlara ek olarak ta playstation go ve playstation via bu seriye eklendi.

Ne sega ne de nintendo Sony’nin playstation daki başarısının yanına dahi yanaşamadı. Ayrıca playstation 2 dünya tarihinde en çok satılan oyun konsolu olarak tarihe geçti. 1994 yılından 2004 yılına kadar playstation toplamda 100 milyondan fazla oyun konsolu sattı ve Ken Kutaragi Sony’nin CEO’su oldu. Playstation aynı zamanda Sony’nin en karlı ürünü oldu. Sony sadece 2021 yılı içerisinde Playstation satışından 6.33 milyar dolar kazandı.

Ken Kutaragi ise, playstation 3 piyasa sürüldükten sonra 56 yaşında emekliye ayrıldı. Kendisine ise Sony tarafından “Father of Playstation” yani playstation’in babası ismi verilmiş. Ken Kutaragi her ne kadar yöneticileri tarafından ret yesede hatta işten çıkarılma noktasına kadar gelse de kurduğu hayalden hiç bir zaman vazgeçmemiş. Kendisi 2023 yılı itibariyle de 72 yaşında ve Tokyoda emeklilik hayatını yaşamaya devam ediyor.

Bu bölümde Sony Playstation’nın ortaya çıkıncaya kadar ne gibi mücadeleler verdiğinden ve tüm bunları başarıyla aşan Playstationun mucidi Ken Kutaragi’den konuştuk. Umarım sizlere faydalı bilgiler sunabilmişimdir. En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere, kendinize çok iyi bakın hoşçakalın.

---

Referanslar:

Leone, M. (2018, November 26). The legacy of PlayStation creator Ken Kutaragi, in 24 stories. Polygon. Retrieved May 2, 2023, from https://www.polygon.com/2018/11/26/18080492/playstation-history-ken-kutaragi-sony

Larkin, S. (n.d.). Ken Kutaragi 1950–. Reference for Business. Retrieved May 2, 2023, from https://www.referenceforbusiness.com/biography/F-L/Kutaragi-Ken-1950.html

McConnell, S. (2015, July 16). How Ken Kutaragi changed the world. KMUW. Retrieved May 2, 2023, from https://www.kmuw.org/your-move/2015-07-16/how-ken-kutaragi-changed-the-world