Türkiye’de kaç kişi kitap okuyor?

Herkese merhabalar, bugün başlıktanda anlayabileceğiniz üzere Türkiye’de tam olarak kaç kişi kitap okuyor ve bu rakamlar bize tam olarak ne söylüyor? Dünya sıralamasında bu durum son olarak ne halde? Tüm bunları bu yayında konuşalım istiyorum. İsterseniz buyrun hemen yayına geçelim.

Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında ulaşabilir veya [patreon] üzerinden bana destek olabilirsiniz.

Yapılan araştırmalara göre Türkiye’de 100 kişiden sadece 4.5 kişi kitap okuyor. Japonya’da yılda basılan kitap sayısı 4 milyar 200 milyon iken bu sayı Türkiye’de sadece 23 milyon. Birleşmiş Milletler İnsani Gelişim Raporu’nda, kitap okuma kategorisinde Türkiye, Malezya, Libya ve Ermenistan gibi ülkelerin bulunduğu 173 ülke arasında 86. sırada yerini almış.

Basılan kitap sayıları ülke nüfuslarına göre orantılandığında Japonya’da kişi başına düşen kitap sayısı yılda 25 adet iken Fransa’da bu sayı 7 adet. Gelgelim ki Türkiye’de de yılda 12 bin 89 kişiye sadece 1 kitap düşüyor. Kitap okuma oranına bakılınca da Japonya’da 1 kişi yılda ortalama 25 kitap okurken, Türkiye’de bu oran oldukça aşağılarda: 6 kişi sadece 1 kitap okuyor.

Birde isterseniz geçmiş yıllardan bugüne Türkiye de kitap okuma sayısına bakalım. Türkiye’de yüksek öğrenim görenlerin oranı 1965’ten bugüne tam tamıma 14 kat arttı. Ama kitap okuyan insan sayısı tam zıttı bir oranda ilerlemeye devam etmiş. 1996 yılından 2001 yılına kadar yapılan bir araştırmada;

	1996	2001
Kütüphane Sayısı	1.260	1.412
Kitap Sayısı	10.889.127	12.221.392
Okuyucu Sayısı	22.523.449	11.698.602
Kütüphane Üye Sayısı	1.004.681	254.007
Satın Alınan Kitap Sayısı	129.450	13.682

Buradaki kütüphane sayısının halk kütüphaneleri olduğunu da belirtmek gerekli 2021 yılı itibari ile halk kütüphanesi sayısı 1252 adet iken 612 üniversite kütüphanesi ve 32.690 eğitim kurumlarına ait kütüphane kayıt altına alınmış. Üniversite ve eğitim kurumlarının sayısındaki artış kütüphane miktarınıda arttırmış. 2021 yılı itibariyle kütüphane üyeliği olan kişi sayısı 179.726 kişi olmuş. 1996 yılından bugüne toplam 25 yılda sadece 50 bin kişilik bir artış yaşanmış.

TÜİk verilerine göre de 2019 yılında itibariyle satılan kitap sayısı 68.554 olmuş. TÜİK verileri artık çoğu kişi tarafından güvenilir bulunmuyor fakat işin ilginç yanı bağımsız kuruluşların yaptığı araştırmalara bakarken 2001 yılından sonra bu alanda araştırma yapan hiç bir bağımsız kuruluşada denk gelmedim.

Birde isterseniz gelin Dünya genelinde ülkelere göre basılan kitap sayısına bakalım;

Dünyada Bir Yılda Ders Kitapları Hariç Basılan Kitaplar

Ülkeler	Kitap Sayısı
Amerika	72.000
Almanya	65.000
İngiltere	48.000
Fransa	39.000
Brezilya	13.000
Türkiye	6.031

Ülkemizdeki okuma oranı ile ilgili dehşet verici başka bir istatistiklik ise toplumun % 75’i kitap okumuyor, % 40’ı hayatı boyunca hiç kütüphaneye gitmemiş.

Milyonerler ne kadar kitap okuyor?

Tüm bu rakamlar tek bir şey gösteriyor oda Türkiye’de insanların okumayı pek sevmedikleri. Gelin birde milyonerler günde ne kadar okuyorlar buna bir bakalım;

Warren Buffet bu listenin en başında yer alan isim, çünkü kendisi zamanın %80’nini okuyarak geçiriyor ve her gün tam tamına 500 sayfa yazılı basın ve buna ekstra olarakta her gün 6 adet gazeteyi tamamıyla okuyormuş. Warren Buffet’ın Nisan 2023 itibariyle net serveti 106.8 milyar dolar ve bu serveti onu Dünyanın en zengin 5.kişisi yapmış durumda.

Bill Gates ise her yıl en az 50 adet kitap okuyormuş bu arada kendisi okuduğu kitapları hiç bir reklam içermeyen GatesNotes adında Youtube sayfasında paylaşıyor. Bill Gates’in net serveti ise 2023 yılı itibariyle 104 milyar dolar ve kendisi Dünyanın en zengin 6.kişisi.

Peki daha kimler bu listede var? Elon Musk çocukken her gün 2 adet kitap okuyormuş, Home Depot’un kurucusu Arthur Blank her gün 2 saatini okumaya ayırıyormuş. Facebook’un kurucusu Mark Zuckerberg her 2 haftada bir kitap bitiriyormuş.

Bizler neden kitap okumalıyız?

Dünyanın en başarılı insanları inanılmaz yoğun yaşam biçimlerine rağmen kitap okumaya zaman ayırıyorlar. Warrent Buffet’in bir dakikası şu an 25.694$ ve kendisi bırakın dakikaları neredeyse tüm gününü kitap okumaya harcıyor. Peki bu insanlar neden kitap okuyorlar ve bizler neden kitap okumalıyız?

1. Okumak Stresi Azaltır

2009 yılında yapılan bir araştırma, yalnızca 6 dakika kitap okumanın stres düzeyini %68’e kadar azaltabildiği keşfetti. Günlük hayatımızla doğrudan bağlantısı olmayan bir kitaba başlamak, kendinizi olay örgüsünün ilerleyişine kaptırarak kendi kaygılarınızı unutmanıza yardımcı olabilir; kalp atışını yavaşlatır ve kaslarınızın gevşemesine yardımcı olur. Bundan dolayıda daha hızlı uykuya dalabilir ve daha kaliteli bir uyku uyuyabilirsiniz.

2. Kitap okumak hafızanızı güçlendirir

Bir kitap okurken, karakterleri, onların hikayelerini, ilişkilerini, olayın geçtiği yeri ve bunun gibi daha bir çok detayı hatırlamanız gerekir. Her yeni bilgi öğrendiğinizde beyindeki nöronlar arasındaki iletişim miktarı artar ve kısa süreli hafızanız böylece genişlemeye başlar. Kitaba ara verip ardından geri döndükçe uzun süreli hafızanızdan bundan yararlanır.

3. Bilgi seviyeniz katlanarak artar

Herhangi bir alanda uzlaşmanın en iyi yollarından biri o konuyla alakalı yazılmış güvenilir ve kaliteli kaynakları okumaktır. Elon Musk uzay bilimini kitaplar sayesinde öğrenmiş; uzayla ve roketlerle alakalı bulabildiği tüm kitapları okumuş. Wareen Buffet gelmiş geçmiş en iyi yatırımcılardan birisi olmasını kitaplara borçlu olduğunu söylüyor. Kendisinin yaptığı röportajlarda şöyle bir ifadesi var; “Bilgi, bileşik faiz gibidir, okudukça katlanarak artar. Hepiniz bu bilgilere ulaşabilirsiniz ama eminim ki pek çoğunuz bunu yapmayacak”.

Kitaplar kendimizi istediğimiz her alanda eğitmeye olanak tanırlar. Hayal gücümüzü ve yaratıcılığımızı arttırılar.

4. Kelime daarcığınız genişler

Ne kadar çok kitap okursanız kelime hafızanız o kadar genişler. Daha zengin kelime haznesine sahip olanlar kendilerini daha rahat ifade ederler ve bu sayede iletişim yetenekleri de artar. Yeni bir dil öğrenmeye çalışıyorsanız da okumak bu dili geliştirmenize fazlasıyla yardımcı olur. Bazı kelimelerin anlamını bilmeseniz dahi paragraftaki kullanımından bunu çözebilir ve daha kalıcı şekilde yeni kelimeleri hafızanıza alabilirsiniz.

5. Okuma Odaklanmanızı ve Konsantrasyonunuzu Geliştirir

Bazen sadece 5 dakika içerisinde bir beyaz yaka olarak çalışan kişi e-postalarını kontrol ediyor, telefon görüşmesi yapıyor, iş yerindeki görev listesine bakıyor, arkadaşları ile ayaküstü konuşma yapabiliyor. Ya da bir öğrenci 5 dakika içerisinde notlarını karıştırırken, WhatsApp’tan son gelen mesaja bakıyor ve sınıf arkadaşından başka ders notları isteyebiliyor.

Tüm bunlar size de tanıdık geldiyse hiç şaşırmayın çünkü artık dikkat dağınıklığının zirve yaptığı bir çağda yaşıyoruz. Bu tür aşırı uyarılmalar stresi artırır ve üretkenliğimizi düşürür.

Öte yandan bir roman okuduğunuzda, tüm dikkatiniz hikayeye odaklanır ve kendinizi olay örgüsüne kaptırabilirsiniz. Sabahın erken saatlerinde işe gidip gelirken 15-20 dakika okumayı deneyin; ders çalışırken, işyerinde veya bazı zorlu görevlerle uğraşırken sadece 10-15 dakikanızı okumaya ayırıp o işe geri döndüğünüzde dikkat sürenizin ne kadar iyileştiğine şaşıracaksınız.

---

Her akşam kitap okumak çok mu zor?

Madem kitap okumak bize bu kadar fayda sağlıyor neden her akşam kitap okuyamıyoruz? Çünkü bütün çevremiz dikkat dağıtıcı unsurlarla donatılmış durumda. Bunun yerine Netflix’ten bir dizi açıp izlemek, televizyona bakmak, sosyal medyayı kontrol etmek, takip ettiğimiz YouTube kanallarına göz gezdirmek çok daha eğlenceli. Fakat yapılan araştırmalar bunların bizlere çok fazla zarar veren davranışlar olduğunu keşfetmiş.

Toledo Üniversitesi’ndeki bir araştırma ekibi yakın zamanda, her gece iki saatten fazla TV izleyen deneklerin %77’sinin TV izlemeyenlere göre önemli ölçüde daha fazla depresif, stresli hissettiğini ve daha yüksek düzeyde kaygı duyduğunu keşfetmiş.

Okuma alışkanlığı kazanmak için en az miktarda okuma yaparak başlayabilirsiniz her akşam 2 sayfa veya 5 dakika kitap okumak ve bunu bir ay sonra 4 sayfaya çıkarmak , takip eden aylarda da bu şekilde devam etmek harika bir kitap okuma alışkanlığı kazanmanızı sağlayabilir.

Türkiye’de çoğu insan kitap okumuyor, Dünya genelinde de kitap okuyan sayısı giderek azalıyor. Milyarlarca kitap okumayan insanı gerinizde bırakıp bu istatistikleri kendi lehinize çevirmek için tek yapmanız gerek bugün kitap okumaya başlamak. Hayatınızı apayrı bir yere getirmek için yapmanız gereken düşündüğünüzden çok daha basit ve tamamen sizlerin elinde. O rafta aylardır duran ve size bakan o kitabın sayfalarını karıştırmanın zamanı belki de bugün olabilir.

Bu bölümde Türkiye’de kaç kişinin kitap okuduğundan ve neden kitap okumamız gerektiğinden konuştuk. Umarım sizlere faydalı bilgiler sunabilmişimdir. En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere, kendinize çok iyi bakın hoşçakalın.

---

Referanslar

Simmons, M. (2020, February 25). Bill Gates, Warren Buffett, and Oprah all use the 5-hour rule. here’s how this powerful habit works. Business Insider. Retrieved April 18, 2023, from https://www.businessinsider.com/bill-gates-warren-buffet-and-oprah-all-use-the-5-hour-rule-2017-7#1-read-1

LaFranco, R., & Withorn, C. P. (n.d.). Forbes billionaires 2023: The richest people in the world. Forbes. Retrieved April 18, 2023, from https://www.forbes.com/billionaires/

Winter, C. (2023, March 14). 10 benefits of reading: Why you should read every day. Lifehack. Retrieved April 18, 2023, from https://www.lifehack.org/articles/lifestyle/10-benefits-reading-why-you-should-read-everyday.html