Bilgisayar Oyunları Zararlı mı?

Bugün bilgisayar oyunlarının psikolojik ve fiziksel olarak bizlerde yarattığı etkilerden konuşacağız. Bilgisayar oyunları veya mobil oyunlar bizlerde olumsuz değişimlere mi sebep oluyor, yoksa belirli sürelerde bunlara vakit ayrılırsa bu aktiviteler tamamen zararsız olur mu? İsterseniz buyrun daha fazla beklemeden konunun detaylarına geçelim.

Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında ulaşabilir veya [patreon] üzerinden bana destek olabilirsiniz.

Amerikada yaşayan her üç kişiden ikisi video oyunları oynuyor. Aslında oyun oynamak bir hobi ve eğlenme amacıyla yapılan bir aktivite olabilir ancak belirli sürelerin üstünde buna zaman ayırdığınız zaman bazı negatif etkilerde beraberinde geliyor.

Oyun oynamanın hiç mi faydası yok?

Oyun oynamanın direk olarak zararlarından bahsetmeden önce faydalarında bahsetmemiz gerekiyor. Aslında oyun oynarken bunu eğlenme amacıyla yapıyoruz; tıpkı bir komedi programı izlediğimizdeki gibi burda ki amaç güzel vakit geçirebilmek ve eğlenebilmek. Özellikle grup halinde oynanan oyunlar bir takım çalışması gerektirdiğinden dolayı daha iyi etkileşime geçmemizi ve bağ kurma yeteneğimizi arttırabiliyor.

Artık çok fazla çocuk ve yetişkin eskiye nazaran çok daha az arkadaşlık ilişkisine sahip. İletişim kurmakta zorlanan bireylerin bir oyun ile bir araya gelmesi ve bu sayede bir arkadaşlık veya bir bağ kurması bu konuda onlara yardımcı olabiliyor.

Çok Fazla Oyun Oynamanın Fiziksel Zararı Var mı?

Çok uzun süreler oyun oynayan kişilerde sadece psikolojik olarak değil fiziksel olarakta bir takım sorunlar ortaya çıkabiliyor. Bunların başında “Carpal Tunnel Syndrome” olarak bilinen yaralanma türü geliyor ve genellikle ofis çalışanlarında sıklıkla rastlanılan bir hastalık türü. Bu hastalık, bileğinizde ağrı ve uyuşmaya sebep olan bir sinirin iltihaplanması sonucunda ortaya çıkıyor.

El ve kolda meydana gelen sorunlar

Birde profesyonel oyuncuların arasında yaygın olan “Playstation Başparmağı” hastalığı var. Aslında bunun tıbbi terimi de “Quervain’s tenosynovitis” olarak geçiyor fakat büyük ihtimal telaffuzu çok zor olduğu için Playstation Başparmağı olarak halk diline geçmiş. Bu hastalıkta baş parmağınıza giden sinirlerin çok fazla yıpranıp iltihaplanması ve baş parmağınızı oynatamaz hale gelmesi şeklinde ortaya çıkıyor ve bundan dolayı başparmağınız bükülü halde kalabiliyor.

Obezite

Bunlara ek olarak oyun oynamak ergenlerde obeziteye yol açabiliyor. Bir gencin her gün saatlerce ekran başında oturmasından, egzersiz yapmamasından ve dışarıda aktiviteler yapmaya zaman ayırmamasından dolayı obezite kaçınılmaz bir hale geliyor. Ayrıca yapılan bir araştırmada ekran önünde yenilen yiyeceklerin miktarının normale göre daha fazla olduğu keşfedilmiş.

Örneğin yemek masasında otururken normalde size yetecek porsiyondan daha fazla miktarda yemek önünüze geldiğinde o yemeğin size fazla geldiğini anlayıp kendinizi durdurabiliyorsunuz. Fakat ekran başında aynı miktarda yemek önünüze gelirse beyniniz tüm dikkatini ekrana verdiği için açlık/tokluk dengesine yeterli dikkati ayıramıyor ve böylece normalin çok üstünde yiyecek tüketmiş halde kendinizi kolayca bulabiliyorsunuz.

Görme Sorunları

Çok uzun süreler ekran başında olanlar arasında başka bir yaygın sorun ise görme problemleri; gözlerin mavi ışınlara çok uzun sürelerde maruz kalması göz yorgunluklarına ve bundan dolayıda baş ağrısı ve zayıf konsantrasyona yol açabiliyor. Ayrıca epilepsi hastalarının oyunlardan kaynaklı felç geçirme oranı da %3 ila %5 arasında değişiyormuş.

Psikolojik Sorunlar

Oyun oynamayı belirli limitlerin üzerinde yapanlar psikolojik açıdanda zararlar görmeye başlıyorlar. Amerikan Psikoloji Derneğinin yapmış olduğu araştırmaya göre uzun süre video oyunlarına zaman ayıran kişiler diğer faliyetlere karşı ilgilerini kaybediyor, ilişki kurmakta zorlanıyor, eğitim ve kariyerlerindeki fırsatları kaçırmaya daha ;yatkın oluyorlarmış. Ayrıca kaygı, suçluluk ve olumsuz ruh hallerinden kaçınmak için oyun oynamayı tercih ediyorlarmış.

Amerikada bundan dolayı sorun yaşayan çok fazla insan olduğundan dolayı Anonim Bilgisayar Oyun Bağımlıları adında bir destek grubu dahi kurulmuş. Oyun bağımlıları ayrıca uyku problemleri, depresyon, endişe ve saldırganlık sorunlarınada maruz kalıyorlarmış. Şiddet içerikli bilgisayar oyunları oynayanlarında şiddete karşı duyarsızlaştığı ve bunu normal olarak gördükleri tespit edilmiş. Ayrıca şiddet olan eğilimlerinin de arttığı gözlemlenmiş.

Peki Çözüm ne?

Bu kadar kötü yan etkiden bahsettikten sonra çözümün bilgisayar oyunlarını tamamen hayatımızdan çıkarmak olduğunu düşünebilirsiniz. Fakat teknoloji ile hayatımıza giren pek çok yenilikte aslında bu tarz olumsuz yan etkilere maruz kalabiliyoruz; bu tür durumlardan zarar görmemek için bunları limitleyebilme gücüne sahip olmak gerekiyor.

Ekran tabanlı aktivitelere günlük olarak en fazla ayrılması gereken sürenin 2 saat olduğu keşfedilmiş. Bu 2 saati sadece bilgisayar oyunlarını değil aslında mobil oyunları, izlediğimiz dizileri, fimleri ve telefonumuzda harcadığımız tüm süreyi kapsıyor. Ama 2023 yılı itibariyle insanların ekranlarda bir gün içerisinde harcadığı ortalama sürenin 6 saat 58 dakika olduğu tespit edilmiş.

Playstation’ın izlenmesi gereken sağlık uyarılarında oyun oynayan her kişinin 1 saatin ardından en az 15 dakika ara vermesi ve belirli oyunların yaş grupları takip edilerek oynanması gerektiğinden bahsediyor. Fakat sanırım bu tarz yönergeleri çok fazla kişi dikkate almıyor.

Ekranlarda harcadığınız zamanlardan dolayı hem fiziksel hemde zihinsel olarak kötü etkilenmek istemiyorsanız bu aktivitelere harcadığınız süreleri kontrol altında tutmak ve bir ölçüye sahip olmanız gerekiyor. Kısacası, ancak bol uyku, egzersiz ve iyi beslenmeyi içeren sağlıklı bir yaşam tarzından kopmadığınız sürece video oyunları oynamak size zarar veren değil sizi eğlendiren bir aktive olabilir.

Bu bölümde bilgisayar oyunlarının bizlerde ne gibi etkiler yaptığından konuştuk. Umarım sizlere faydalı bilgiler sunabilmişimdir. En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere, kendinize çok iyi bakın hoşçakalın.

---

Referranslar

Grinspoon, P. (2020, December 22). The health effects of too much gaming. Harvard Health. Retrieved April 11, 2023, from https://www.health.harvard.edu/blog/the-health-effects-of-too-much-gaming-2020122221645

Mostafavi, B. (2020, January 20). Healthier video game habits: 5 tips for parents of teens. Retrieved April 11, 2023, from https://www.michiganmedicine.org/health-lab/healthier-video-game-habits-5-tips-parents-teens

De Quervain’s tenosynovitis symptoms and treatment – orthoinfo – AAOS. OrthoInfo. (n.d.). Retrieved April 11, 2023, from https://orthoinfo.aaos.org/en/diseases–conditions/de-quervains-tendinosis

hU.S. Department of Health and Human Services. (n.d.). Carpal tunnel syndrome. National Institute of Neurological Disorders and Stroke. Retrieved April 11, 2023, from https://www.ninds.nih.gov/health-information/disorders/carpal-tunnel-syndrome

Chaput, J.-P. (2011, June). Video game playing increases food intake in adolescents. Academic.oup.com. Retrieved April 11, 2023, from https://academic.oup.com/ajcn/article/93/6/1196/4597697

Faust, K. A., & Prochaska, J. J. (n.d.). Sciencedirect. Retrieved April 12, 2023, from https://www.sciencedirect.com/sdfe/pdf/download/eid/1-s2.0-S030646031730254X/first-page-pdf