Doppler Etkisi

Bugün belki de çoğu kişinin daha önce işitmediği bir terimden doppler etkisinden konuşacağız. Doppler etkisi yaratıcılığı bir nevi bir trene benzeten bir yaklaşım. Tren ilk başta uzakta iken çok az bir gürültü ile size yaklaşırken tam size ulaştığı esnada gürültü en üst seviyeye ulaşır fakat sizi geride bıraktıktan sonra bu gürültü yavaş yavaş ortadan kaybolur. Eğer doppler etkisinin bizim hayatlarımızda neler yaptığını merak ediyorsanız daha fazla beklemeden buyrun yayına geçelim.

Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında ulaşabilir veya [patreon] üzerinden bana destek olabilirsiniz.

Doppler Etkisi

Doppler etkisi aslında fizikte hareket eden ve bir ses dalgası yaratan cisimlerin gözlemcide meydana getirdiği ses dalgalarının kuvvetini hesaplamak için kullanılan bir terim. Doppler etkisini Google’da aratırsanız bununla ilgili fizik formüllerini kolaylıkla bulabilirsiniz.

İlk olarakta Avusturyalı fizikçi Christian Doppler tarafından bu terim bulunduğu için de ismine Doppler etkisi denilmiş. Fakat bugünkü konumuz fizik veya sesin dağılımı ile alakalı değil.

Yaratıcılık ve girişimcilik aslında doppler etkisinin çok benzeri bir yaklaşım sergiliyor. Aklınıza bir fikir geldiğinde ilk olarak bunu çok fazla detaylı düşünmezsiniz arından bu fikir giderek daha da cazip hale gelmeye başlar. Fakat bu çok uzun sürmez ve ben “kimi kandırıyorum ki?” veya “Bu zaten olacak iş değil” gibi düşünceler kafanızda belirir. Arından da giderek bu düşünceye verdiğiniz değer azalır ve en sonunda tamamen ortadan yok olur.

Doppler Projeleri

Birde herkesin oluşturduğu Doppler projeleri vardır. Genellikle yeni bir projeye başladığınız zaman o proje için bazı malzemelere ihtiyacınız olur. O malzemeleri bir araya getirmek için araştırmalar yaparsınız, aranmadık yer bırakmazsınız, zamanınızı, enerjinizi ve paranızı bu malzemeleri bir araya getirmek için harcarsınız.

Bahçıvan olmak isteyen birinin çapa, tırmık, çiçek saksısı, tohum arayışı hiç bir zaman bitmez. Her zaman daha iyi bir tırmık vardır çünkü. Bir yazar içinde yazacağı romandaki karakter arayışı böyledir; karakterlerin geçmişini toparlamak, uygun isimler yaratmak gibi konulara o kadar çok zaman harcar ki en sonunda hikayeyi yazacak gücü kalmaz.

Bir şef içinde en taze malzemeleri bulmak çok önemlidir; yerel marketleri, organik ürün satan satıcıları didik didik arar, ancak bir hafta sonra taze kıvırcık maydonoz taze kalmaz ve çöpe gider. Veya bir müzisyen çalacağı enstrümanın en iyisini aramaya, konserde kullanacağı en iyi mikrofonu veya kabloyu araştırmaya o kadar çok vakit harcar ki en sonunda enstrümanı ile pratik yapmaya enerjisi kalmaz.

Doppler Etkisi Fanları

Doppler etkisiyle ortaya çıkan bazı şeylere de hemen ısınıp ardından çok hızlı unuttuğumuz olur. Eskiden adidas eşofmanlar, Nike’ın total 90 ayakkabıları biranda herkes tarafından sevilen eşyalar haline gelmişti fakat çok kısa bir süre sonra ortadan kayboldular. Müzik dünyasında da bir anda herkes tarafından sevilip ardından tarihe karışan yüzlerce isimle doludur. Belki benim yaş grubumda olanlar hatırlayacaktır; Biri Bizi gözetliyor programından sonra “of Deli Gönül” şarkısıyla meşhur olan Tarık, o sene Tarkanın Karma albümünden sonra en çok satan albümü yapmıştı. Fakat sonrasında hafızalardan silindi.

Dikkat çekmek sevilen bir iş ortaya koymak belki yine çok az insanın ulaşabildiği bir başarı olsa da doppler etkisine kapılmadan başarıyı koruyabilmek bundan kat ve kat daha zor.

Doppler Etkisi Kariyerleri

Ortlama bir insan hayatı boyunca ortalama 12 adet farklı işte çalışıyormuş. Bu istatistiği duyunca kendi çalışma geçmişe baktım ve irili ufaklı şu ana kadar toplam 6 adet farklı işte çalıştığımı farkettim. Aslında üniversiteden mezun olunca ilk girdiğim firmada bir ömür çalışacağımı ve emekli olacağımı düşünmüştüm fakat sonradan anladım ki işler pekte öyle dışardan göründüğü gibi olmuyormuş. İlk defa mühendislik yaptığım için kafamda o baret olduğu sürece her işte çalışırım diye düşünüyordum ama her işte olduğu gibi benim işinde zor kısımları sonradan belirmeye başladı.

Doppler etkisiyle kariyerimizde bu tarz adımları çok sık atabiliyoruz. Çünkü işi ilk duyduğumuzda bizi heyecanlandırıyor ve bir merak duygusu yaratıyor. İşin ilk günleri genelde çoğu kişi daha istekli ve hevesli oluyor pek çok sorumluluğu almak ve kendini göstermek istiyor. Fakat ilerleyen zamanlarda bu ilgi giderek azalıyor ve gürültüsü kesilen tren gibi bizlerin isteği ortadan kayboluyor. İnanılmaz bir hevesle girdiğiniz o iş sizin için çekilmez bir işkenceye zamanla bu şekilde de dönüşebiliyor.

Muhtemelen pek çok insan istemediği işler arasında gidip geliyor ve anlamadan 12-13 adet iş değiştirmiş halde kendini bulabiliyor. Eğer ki doppler etkisinde seçimler yapmak istemiyorsanız bazı önlemler almak hala mümkün.

Hayal kurmak her zaman güzeldir bize yeni hedefler verir. Hayal kurarken, bir iş üzerinde çalışırken veya iş ararken doppler etkisine yakalanmış olup olamayacağınızı sorgulamak sizin faydanıza olacaktır. Ayrıca doppler etkisi her zaman yıkıcı sonuçlarda çıkarmaz milyarca insan gibi sizde bu etkiye kapılan bir birey olabilirsiniz.

Tren yaklaşırken ve uzaklaşırken sesin değişeceğini kendinize hatırlatın. Yaratıcılığınızı kullandığınız bir işte, projede veya bir hayalde bunların popülaritesi artıp ardından kaybolup gidecek bir değer mi? yoksa kalıcı olma ihtimali olan bir değer mi? olduğunu ölçmek sizin yararınıza olacaktır.

Ayrıca her zaman en kötü senaryoyuda gözden geçirmek oldukça önemli belki de o en kötü durumun olması halinde bu başa çıkamayacağınız bir şey olabilir. Yeni şeyler denemek her zaman keyiflidir ve size heyecan verir. Kafanızda oluşan düşünceleri hiç denemezseniz bir ömür keşke diyebilirsiniz onun yerine bir şans verip başarısız dahi olsanız başarısızlığın üzüntüsü çok hızlı ortadan kaybolurken keşkenin pişmanlığı bir ömür kalır. Ancak burda en kötü şartları gözden geçirmek oldukça önemli, gerçeklikten uzaklaşmamak içinde bu fikrin veya değişikliğin doppler etkisi olup olmadığını kendi başınıza analiz etmelisiniz.

Bu bölümde her insanın farkına bile varmadan kapıldığı doppler etkisinden konuştuk. Umarım sizlere faydalı bilgiler sunabilmişimdir. En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere, kendinize çok iyi bakın hoşçakalın.

---

Citations (Alıntılar)

Stockwell , B. (2023, March 11). The doppler effect of creative ideas: They come and go. Psychology Today. Retrieved March 29, 2023, from https://www.psychologytoday.com/us/blog/the-naked-creative/202303/the-doppler-effect-of-creative-ideas-they-come-and-go

Doppler effect. Doppler Effect – an overview | ScienceDirect Topics. (n.d.). Retrieved March 29, 2023, from https://www.sciencedirect.com/topics/earth-and-planetary-sciences/doppler-effect

Kolmar, C. (2023, January 11). Average number of jobs in a lifetime [2023]: How many jobs does the average person have. Zippia Average Number of Jobs in a Lifetime 2023 How Many Jobs Does The Average Person Have Comments. Retrieved March 29, 2023, from https://www.zippia.com/advice/average-number-jobs-in-lifetime/