Güzellik filtreleri ne kadar güzel?

Bugün pek çok uygulamanın hayatımıza getirdiği güzellik filtrelerinden ve bunların bizler üzerinde ne gibi etkiler yaptığından konuşalım istiyorum. İsterseniz buyrun hemen konunun detaylarına geçelim.

Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında ulaşabilir veya [patreon] üzerinden bana destek olabilirsiniz.

TikTok “Bold Glamour” adında bir yüz güzelleştirme filtresini kullanıcılarına sundu. Bu filtre yüzünüzü analiz edip bir takım iyileştirmeler yapıyor. Bu tarz filtreler sanal Dünya da kullanıcılara bir takım avantajlar sunuyor olabilir fakat sosyal medyayı çok sık kullanan gençler üzerinde oldukça zararlı olma potansiyelini de beraberinde getiriyorlar.

Güzellik Filtreleri Hep Yok Muydu?

Aslında güzelleştirmek üzerine kullanılan pek çok filtre internet var olduğundan beridir hayatımızda varlar. Fotoğraf çekimlerinin ardından bazı fotoğraf düzenleme uygulamalarında buna benzer düzenlemeler çok uzun süredir yapılıyor. Fakat artık bu tarz filtreler gerçek zamanlı olarak bu tarz düzeltmeleri belirli algoritmalar kullanarak herkesin çok hızlı ve kolay ulaşabileceği bir hale getirdi. Ayrıca fotoğraf düzenleme uygulamalarında yapılan ufak rötuşların yerine bu güzellik filtresi insanların yüzlerini tamamen değiştirebilme kabiliyetine sahip.

Peki bir bilgisayar algoritması güzelliğin standardını belirleyebilir mi? Herhangi bir kişinin veya bir şirketin güzel olmanın koşullarını tanımlaması etik midir? Bunlar tartışmaya oldukça açık konular fakat bu tarz problemlerin yanı sıra filtreleri kullanan kişilerin psikolojik olarak bundan nasıl etkilendikleri de ayrı bir sorun. Eğer bu filtrenin neler yaptığını da merak ediyorsanız bu filtreyi inceleyen bir videonun linkinide bıraktım.

Sosyal medya hayatımıza girdiğinden beridir bir takım filtrelerde bu uygulamalara dahil oldu. Fakat şu an geldiğimiz noktada güzellik filtreleri ufak değişimler değil köklü değişimler yapar, anlık olarak bunu uygular hale geldi. Kendinizin bu kadar iyileştirilmiş bir haline anlık olarak ulaşabilir olduktan sonra gerçek görüntünüzü beğenmeme şansınız da giderek yükseliyor.

Filtrelerin Akıl Sağlığımıza Olan Etkisi

Yapılan araştırmalara göre sosyal medyada fitness hesaplarını takip eden veya dijital yollarla güzelliği iyileştirilmiş kişilerin hesaplarını takip edenlerin kendilerini daha az çekiçi bulduğu keşfedilmiş. Kendi görünüşümüzü sosyal medyada ki kişilerin görünüşleri ile kıyasladığımızda dahi psikolojik olarak daha kötü hissediyoruz ve belki de kendimizi beğenmiyoruz.

Kadınlar için daha ince bir bele sahip olmak veya erkekler için daha kaslı bir görünüme sahip olmak çekici olmanın tek yoluymuş gibi görünebiliyor. Fakat bu filtrelerde iş bir sonraki seviyeye geçti; kendimizin dijital halini, gerçek haliyle kıyaslamaya başladık.

Amerikada üniversite çağında olan kadınlar üzerinde yapılan bir araştırmada genç kızların makyaj yapıp çekildikleri fotoğrafları, makyajsız halleri ile kıyasladıklarında kendi görünümlerini beğenmedikleri ve özgüvenlerinin azaldığı keşfedilmiş. Kendi görüntümüzü dijital ortamlarda daha iyi hale getirmeye çalıştıkça psikolojik olarak modumuz çok daha alt seviyelere düşüyor. Başka bir araştırmada ise bu filtreleri kullananların kendisine duyduğu öz saygının azaldığı ve vücutlarını beğenmemeye başladıkları bulunmuş. Ne kadar sık bu filtreleri kullanır iseniz kendi görünümünüzü giderek beğenmemeye başlamanız kaçınılmaz bir sonuç ve bununla beraber pek çok psikolojik sorunda hayatınıza dahil olmaya başlıyor.

Çocuklar ve Gençler Bundan Nasıl Etkileniyor?

Çocuklarla, gençlerle ve genç yetişkinlerle çalışan psikologların çoğu, ergenlerin ve özellikle de genç kızların yaşadığı olumsuz etkilerin arttığının farkındalar. Yakın zamanda yayınlanan bir CDC raporuna göre, yaşları 15 ile 19 arasında değişen genç kızlar arasında intihara teşebbüs oranı 2001-2010 yıllarına oranla %70 oranında artış göstermiş. Buradaki tek suçlu tabiki sosyal medya ve filtreler değil fakat bunların, bu oranda yeri inkar edilemeyecek kadar fazla.

Gençlerin çok büyük bir bölümü sosyal medyayı ve buradaki filtreleri çok sıklıkla kullanıyorlar. Bu yaş grubu için geçmiş yıllara kıyasla depresyona girme, öz saygı ve öz güvende düşüş yaşama oranı katlanarak ilerliyor. Amerika da artık pek çok okul “internet etikleri” adı altında interneti güvenli kullanma eğitimlerini bu yaş grubuna vermeye başlanıldı. Bu dersin içeriğinde de internet üzerinde bilgi paylaşımı, mahremiyet ve etik kurallar yer alıyor.

Bundan zarar görmemek için ne yapmalı?

Bu konuda özellikle eğitim alanında görev alan kişilere ve ebeveynlere büyük sorumluluklar düşüyor. Bu tarz platformları tamamen ortadana kaldırmaya çalışmak veya kullanımını engellemek çok doğru bir yaklaşım değil çünkü bu ve buna benzer pek çok uygulama hayatımızda her zaman var olmaya devam edecekler. Fakat bu platformların ne gibi tehlikeleri içerdiğini ve nelere dikkat edilerek kullanılması gerektiğini gençlere ve çocuklara açıklamak oldukça önemli. Okullarda rehberlik derslerinde artık bu konularında ele alınması ve internet kullanımında nelere dikkat edilmesi gerektiği hakkında bilgilendirmeler yapılması faydalı olacaktır.

Okul çağındaki pek çok genç için fiziksel imaj çok büyük bir değere sahip bu yüzden sürekli olarak güzel ve iyi görünmek onlar için oldukça önemli. Sadece günlük yaşantılarında değil digital yaşantılarında da bu imajı sağlamak çok büyük bir öneme sahip. Bu filtrelerin özellikle bu yaş grubundaki kişilere psikolojik olarak nasıl zararlar verebileceğini oturup onlara açıklamak ve bu platformlarda belirli sürelerin üzerinde zaman geçirmelerinin olumsuz etkiler yaratacağını izah etmek faydalı olacaktır.

Psikolojik araştırmalar hala bu kadar hızlı gelişen aşırı gerçekçi ve dinamik filtrelere ayak uyduramadı. Belki de henüz keşfedemediğimiz daha pek çok negatif etkiyi ilerleyen zamanlarda keşfedeceğiz. Hepimizin zihinsel sağlığımızı koruyabilmek için tüm bu platformları kullanırken belirli bir süre limitine sahip olmamız ve kendimizi buralarda kaybetmekten kaçınmamız bizlere fayda sağlayacaktır. Arada dijital detokslar yapıp sevdiklerimize, hobilerimize zaman ayırmak ve bu dijital karmaşadan uzaklaşmak her yaş grubundan kişiye olumlu faydalar sağlayacaktır.

Bu bölümde güzellik filtrelerin bizlerde ki etkilerini konuştuk. Umarım sizlere faydalı bilgiler sunabilmişimdir. En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere, kendinize çok iyi bakın hoşçakalın.

---

Citations (Alıntılar)

Seidman, G. (2023, March 7). Will new hyper-realistic video filters harm mental health? Psychology Today. Retrieved March 26, 2023, from https://www.psychologytoday.com/intl/blog/close-encounters/202303/will-new-hyper-realistic-video-filters-harm-mental-health

Fioravanti, G., Bocci Benucci, S., Ceragioli, G., & Casale, S. (2022, January 15). How the exposure to beauty ideals on social networking sites influences Body Image: A systematic review of Experimental Studies – Adolescent Research Review. SpringerLink. Retrieved March 26, 2023, from https://link.springer.com/article/10.1007/s40894-022-00179-4

Lewallen, J., & Morawitz, E. B. (n.d.). Pinterest or thinterest?: Social comparison and body Image on Social Media. Retrieved March 26, 2023, from https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/2056305116640559

Thornton, B., & Moore, S. (1993, August). Physical attractiveness contrast effect: Implications for self-esteem … Retrieved March 26, 2023, from https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0146167293194012?journalCode=pspc

Cash , T. F., Dawson, K., Davis, P., Bowen, M., & Galumbeck, C. (2010, July 1). Effects of cosmetics use on the physical attractiveness and body image of American College Women. Taylor & Francis. Retrieved March 26, 2023, from https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00224545.1989.9712051?journalCode=vsoc20