İyilik yapan cidden iyilik bulur mu?

Bugün belki de hepimizin çocukluktan beri duyduğu; “iyilik yapan iyilik bulur” yaklaşımının doğru olup olmadığını inceleyeceğiz. Gerçekten iyilik yapan insanlar iyilik bulur mu yada iyilik yaptıkları için bundan bir çıkarımları olur mu olmaz mı? bunu bir konuşalım istiyorum. İsterseniz buyrun daha fazla beklemeden yayına geçelim.

Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında ulaşabilir veya [patreon] üzerinden bana destek olabilirsiniz.

Herkesin gün geçtikçe daha gergin ve kontrolü kaybetmeye çok daha yatkın olduğu bir Dünya da yaşıyoruz. Nazik olmak artık eskisi kadar da önemli ve değerli olan bir davranış biçimi değil. Pek çok kişi çocukluk döneminde “kendine nasıl davranılmasını istiyorsan başkalarına da öyle davran” öğüdünü defalarca ailesinden duymuştur. Yaşımız ilerledikçe bu öğütleride geride bırakıyor olabiliriz fakat diğer insanları karşı nazik olmak ve olumlu bir tutum sergilemenin psikolojik olarak bizlere ne gibi faydalar sağladığını görünce umuyorum ki bu konuyu tekrar gözden geçireceksiniz.

Nezaket bizi daha mutlu yapar

Başkası için bir iyilik yaptığımızda kendimizi daha iyi hissederiz. Psikolojik açıdan nazik olmak veya bir iyilik yapmak beynimize doğru bir şey yaptığımızın sinyalini gönderir. Buna endeksli olarakta mutluluk hormonu olan dopaminin seviyesi vücudumuzda yükselir.

Kalbe iyi gelir

Bir iyilik yaptığımızda duygusal olarak daha olumlu hissederiz. Beynimiz vücuttaki oksitosin hormonunu üretmeye başlar. Bu hormon kan damarlarının genişlemesini sağlayan nitrik oksit adı verilen bir kimyasalın kan damarlarında salınılmasına neden olur. Bu sayede kan basıncımız düşer. Her iyilik yaptığımızda kalbimiz ve damarlarımız içinde bir iyilik yapmış oluruz.

Yaşlanmayı Azaltır

Biyokimyasal düzeyde yaşlanmayı tetikleyen pek çok etken vardır. Fakat oksitosin hormonunun salgılanması kardiyovasküler sistememizi güçlendirir. Ayrıca kalp atışını düzenleyen vagus sinirinin merhametli olmak ile olan bağlantısı ile alakalı bir bilimsel araştırmada atıfta bulunmuş. Nezaket ve merhametli olmak genel olarak vücudumuzdaki hormonları daha da dengeli olmasını ve stres seviyemizi dengede tutmamızı sağlıyor.

İlişkileri daha güçlü hale getirir

Pek çok kişi kadın erkek farketmeksizin, nazik olan insanları daha fazla sever. Bunun temel sebebi, nezaketin iki insan arasındaki duygusal mesafeyi azaltması ve karşıdaki kişiyle daha kolay bağ kurabilmemizi sağlamasıdır. Avcılık toplayıcılık döneminde insanlar hayatta kalabilmek için birbiriyle iş birliği yapmayı öğrenmek zorunda kaldılar. Bu topluluklarda duygusal bağlar ne kadar güçlü ise hayatta kalma şansı o kadar daha yüksekti. O zamandan günümüze duygusal bağ kurmakta başarılı olanlar daha güçlü ilişkileride kolaylıkla inşa edebiliyorlar.

Yeni biri ile tanıştığımızda veya yeni bir topluluğa dahil olduğumuzda daha nazik olanlar çok daha hızlı ve güçlü bağları kurabilme şansına sahiptirler.

Bağışıklık Sistemini Güçlendirir

Araştırmalar, nezaketin s-IgA olarak bilinen önemli bir bağışıklık sistemi antikorunun seviyesini yükselttiğini keşfetmiş. Bu araştırmanın en şaşırtıcı gerçeklerinden biri, herhangi bir iyilik yapmasanız ve sadece iyilik yapan birini izleseniz dahi bu antikorunun seviyesinin vücudunuzda arttığını bu araştırma keşfetmiş. Bunun temel sebebi ise bağışıklılığı güçlendiren etkinin, bizlerdeki uyandırdığı duygu değişimlerine bağlı olmasıymış. Örneğin; bir yaşlıya yardım eden bir çocuğu gördüğünüzde bu aktiveyi siz yapmamış olsanız dahi vücudunuzda sizi olumlu etkileyecek hormonlar salgılanmaya başlıyor.

Fakat bunun terside olumsuz etkiler yaratıyor. Örneğin; çevrenizde sizi rahatsız eden bir takım olaylara maruz kalırsanız, olumsuz duygu değişimleri yaşıyorsunuz ve zihinsel olarak daha kötü bir faza geçiyorsunuz.

Bu yüzden olumsuz haber, video, instagram hikayesi ve her türlü negatif içerik zihinsel ve fiziksel sağlığınızı olumsuz etkiler ve mümkün mertebe bu tarz içerikleri tüketmekten uzak durmak kendi sağlığınız için çok faydalı olacaktır.

Endişe ve Stres Seviyeniz Azalır

British Columbia Üniversitesi’nin (UBC) mutluluk üzerine yaptığı bir çalışmada, dört hafta boyunca denekler arasında nezaket seviyesi yüksek olan ve iyilik yapmayı sıklıkla tercih eden kişilerin daha az miktarda stres ve endişeye sahip olduğu keşfedilmiş.

Modunuzun azaldığı zamanlarda başkalarına yardım etmek sizi biranda yükseltecektir. Bir arkadaşınıza yardım etmek veya hiç tanımadığınız birine hiç bir karşılık beklemeden bir iyilik yapmak zihinsel olarak sizi olumlu etkileyecektir.

Her yaptığınız iyilik belki size iyilik olarak dönmese dahi zihinsel ve fiziksel yüzlerce faydayı ücretsiz bir biçimde size sunar. İyilik yapmak ve nazik olmak kendi başınıza uygulayabileceğiniz en etkili terapi biçimlerinden biridir. Hepimizin çevremizde daha merhametli ve nazik insanlara ihtiyacı var bunu da gerçek kılabilmenin tek yolu bizlerin daha olumlu daha nazik ve daha merhametli olmasından geçiyor.

Son Söz

Bu liste aslında bu yayına sığmayacak kadar uzun fakat vermek istediğim mesajı ifade edebildiğimi düşünüyorum. İyilik yapmanın veya nazik olmanın, zayıflık olarak görüldüğü şu zaman diliminde tüm bilimsel veriler bunun tersini söylüyor. Çevrenizde siz nazik olduğunuz için veya sürekli birilerine yardım eden bir birey olduğunuz için sizi zayıf veya niteliksiz olarak adlandıran “pollyanna” şeklinde gören kişiler her zaman olacaktır. Fakat kendi yaşadığı hayattan keyif almayan, negatif olan ve fayda sağlamayacağı hiç bir işe kalkışmayan kişiler genellikle uzaydaki kara delikler gibidir; sürekli olarak çevrelerindeki herkesi bu negatifliğin içine çekmeye çalışırlar.

Ve bir yayının daha böylece sonuna gelmiş bulunuyoruz. Umarım sizlere faydalı bilgiler sunabilmişimdir. En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere, kendinize çok iyi bakın hoşçakalın.

---

Citations (Alıntılar)

Menezes, F. (2022, November 14). Top 10 bonus benefits of being kind. BrightVibes. Retrieved March 24, 2023, from https://www.brightvibes.com/top-10-bonus-benefits-of-being-kind/

Pace, T. W. W., Negi, L. T., Adame, D. D., Cole, S. P., Sivilli, T. I., Brown, T. D., Issa, M. J., & Raison, C. L. (2009, January). Effect of compassion meditation on neuroendocrine, innate immune and behavioral responses to psychosocial stress. Psychoneuroendocrinology. Retrieved March 24, 2023, from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2695992/

Alden, L. E., & Trew, J. L. (2012, May 28). If it makes you happy: Engaging in kind acts increases positive affect in socially anxious individuals. Emotion (Washington, D.C.). Retrieved March 24, 2023, from https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22642341/

Honos, L. (2011, August 1). Being nice can change your brain. Psychology Today. Retrieved March 24, 2023, from https://www.psychologytoday.com/intl/blog/the-gift-adhd/201108/being-nice-can-change-your-brain