Dikkatimiz neden çabuk dağılır?

Bugün dikkatimizin neden çok hızlı dağıldığını bu yayında inceleyeceğiz. Hepimizi bir işe veya projeye odaklanmaya çalışırken ister istemez dikkatimizi başka şeylere verebiliyoruz. Bu yayında dikkat dağınıklığınızı limitlemenize yardımcı olacak yöntemlerden bahsedeceğim. İsterseniz buyrun yayına geçelim.

Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında ulaşabilir veya [patreon] üzerinden bana destek olabilirsiniz.

Dikkat Dağınıklığı

Bir derse çalışırken veya önemli bir işe odaklanmaya çalışırken cep telefonunuza elinizin gittiği kesin oluyordur. Bazen sosyal medyaya bakmak belki gelen bildirimlere göz atmak veya elektronik postalarınızı kontrol etmek sizi buna teşvik ediyor olabilir. Özellikle çevremiz dikkat dağıtıcı tonlarla şey ile doluyken bundan kaçınmak cidden her gün daha zor bir hale geliyor.

Yapılan araştırmalara göre, dikkat dağıtıcı unsurların üretkenlikte büyük bir kayba neden olduğunu bulunmuş. İş yerinde, yönetici pozisyonunda çalışan bir kişi çalışırken her 8 dakikada bir dikkat dağıtıcı unsurlara maruz kalıyormuş. Çalışanlar ise çalıştıkları sürenin %28’ni dikkat dağınıklığından dolayı boşa harcıyorlarmış.

Peki zamanın bu kadar değerli olduğu ve çevremizde binlerce dikkat dağıtıcı unsurun bulunduğu bu çağda nasıl daha uzun süre dikkatimizi koruyabiliriz? Dikkat dağıtıcı unsurların üstesinden gelmek ve odağınızı geri kazanmak için yedi adet method şu şekilde;

1. Çevrenizi yeniden düzenleyin

Dikkatinize el koyan en büyük şey; çalışırken çevrenizde olan eşyalar, insanlar ve sesler. Kısacası çalıştığınız çevre dikkatinizi çok kolay bir biçimde dağıtabilir ve genellikle buna göre organize edilmemiş ortamlarda dikkatinizi uzun süre dağılmadan tutabilmek oldukça zor.

Teknoloji çağında yaşadığımızdan artık her ne iş olursa olsun bilgisayarlara ve mobil cihazlara ihtiyaç duyuyoruz fakat bu cihazlar başlı başına bir dikkat dağıtma merkezi. Mobil cihazlarınızda çalışırken odaklanma modunu aktive edebilirsiniz. Bu mod hem windows hemde mac ekosisteminde mevcut; neye ulaşıp neye ulaşamayacağınızı bu mod içerisinde belirleyip odaklanmanız gerektiğinde bu modu aktive edebilirsiniz.

Çalıştığınız odanın veya ofisinin kapsını kapalı tutmak ve yalnız başınıza çalışmak dikkat dağınıklığını önleyecektir. Yapılan araştırmalara göre açık ofiste çalışanlar kapalı ofis ortamına göre %64 daha fazla dikkat dağınıklığı yaşıyormuş. Eğer ki çok sesli bir ortamda çalışmak zorundaysanız da dış sesi kesen kulaklıklar teknolojinin bizlere sunduğu en büyük velinimetlerden biri. İyi bir kulaklık bence güzel bir yatırım özellikle sesin çok olduğu ortamlarda hayat kurtarıyorlar.

Çalıştığınız ortamı dikkatinizi dağıtan unsurları düşünerek yeniden organize etmek yaptığınız işe daha fazla odaklanmanıza fırsat verecektir. Bence bunu Dünya da en iyi yapanlardan biriside Amerikalı ünlü yatırımcı Warren Buffett kendisi ofisinde bilgisayar kullanmıyor ve hala tuşlu bir telefon kullanıyor. Waren Buffetin çalışma ofisini merak ediyorsanızda kendisinin çalıştığı ortamı gösterdiği videoyu da sizler için bıraktım.

2. Her gün Sadece 3 görev belirlemek

Eğer bir gün içerisinde yüzlerce görevi yerine getirmeye çalışıyorsanız bu hem dikkatiniz çok daha hızlı dağılmasına hemde performansınız inanılmaz derecede düşmesine sebep olacaktır. Her gün sadece 3 adet ana görev belirlemek sizi psikolojik olarakta daha iyi bir alana taşıyacaktır. Çünkü pek çok insan bir görevi bitiremediğinde bundan nefret ediyor ve kendini daha kötü hissediyor. Keza bende bu toplulukta yer alan bir bireyim, izlediğim bir filmi veya youtube içeriğini, dinlediğim bir podcast’i bitiremeyince bu bende çok olumsuz bir his bırakıyorlar. O yüzden belirlediğiniz görevleri bitirebilirseniz psikolojik olarak daha iyi hissedersiniz , modunuz yükselir, dikkatinizi o işe daha fazla odaklayabilirsiniz.

Benim 3 taneden fazla yapmam gereken iş varsa?

Gün içerisinde belki 3 adetten fazla yapmanız gereken sorumluluklarda olabilir fakat bunları ekstralar bölümüne not alıp zamanınız artarsa bakabileceğiniz işler olmak görmek tamamen farklı bir bakış açısı kazandıracaktır. Çünkü ana görevleri bitirmiş olmanın huzurunu yaşarken birde üstüne bu listeden bir kaç görevi dahi tamamlamak keyfinize keyif katacaktır. Öte yandan Bir güne 40 adet görev yazıp 10 tanesini dahi tamamlasanız yine de mutsuz hissedersiniz çünkü hedefinize ulaşamamış olmanın verdiği huzursuzluk sizi rahatsız eder.

3. Her Görev için Başlangıç ve Bitiş Tarihi Koyun

Daha fazla saat çalışmak, mutlaka daha fazla şey başaracağınız anlamına gelmez. Bununla alakalı bir yasa dahi var; Parkinson yasası bunu şu şekilde açıklıyorlar; “bir iş, tamamlanması için elimizdeki zamanı dolduracak şekilde her zaman genişleme eğilimindedir”.

Örneğin yapacağımız bir iş için kendimize 3 saat verdiğimizde ilk 1 saatin sonunda işin yüzde 80’ini dahi bitirseniz kalan zamanı dikkat dağıtıcı şeylerle doldurup o süreyi 3 saate tamamlıyoruz. Bununda aslı sebebi zihnimiz mümkün olduğunca enerji tasarrufu yapmaya programlanmış olması. Bir şeyi yapmak zorunda değilsek, çoğu zaman o işi yapmamayı tercih ediyoruz. Bunun yerine, telefonumuzda bir YouTube videosuna veya bir oyun uygulamasına kendimizi kolayca kaptırabiliyoruz.

Öte yandan, bir teslim tarihiyle karşı karşıya kaldığımızda, aniden süper bir odaklanma mekanizması geliştiriyoruz ve ne pahasına olursa olsun dikkatimizi dağıtmaktan kaçınabiliyoruz. Kısacası kaçacak hiç bir delik kalmadığında, zihnimiz ne pahasına olursa olsun o işi yapmanın bir yolunu buluyor.

Eğer ki zihnin bu gücünden yararlanmak istiyorsanız yaptığınız her şeye çok spesifik başlangıç ve bitiş süreleri koyun. Belki bu bitiş süresi sizin o işi teslim etmeniz gereken tarihten daha önce olabilir fakat zihniniz yapay olan bu teslim tarihinin farkında olacağı için odaklanmanız daha kolay olacaktır. Her zaman kesin bir son tarih belirlemek, dikkatinizin dağılmasını önlemenize ve üretkenliğinizi artırmanıza yardımcı olacaktır.

4. Boşa Geçen Zamanları Doğru Analiz etmek

Bir Harvard araştırmasına göre, uyanık olduğumuz zamanın yaklaşık yüzde 50’sini yapmamız gerekenden başka bir şey düşünerek geçiriyoruz. Zihnimiz çoğunlukla oto pilotta hareket etmeyi tercih ediyor ve bir şeylere odaklanma daha fazla enerji ve bilinç gerektiği için oto pilotta çok uzun süreler kalmamız buna engel oluyor.

Üretkenliğin anahtarı, zihninizin ne zaman dağıldığını fark etmek ve dikkatinizi tekrar o göreve vermekten geçiyor. Bu tür boşa giden zamanları daha fazla kontrol altında tutabilmek için yapacağınız işler için alarmlar kurmak; en basit ve en etkili yöntemdir.
Veya her gün çok spesifik saatler belirleyip o saatlerde nelerle uğraşacağınızı kesinleştirirseniz boşa harcanan zamanları kontrol altında tutabilirsiniz.

5. Görevler arasına molalar eklemek

Bu işler arasına da rahatlayabileceğiniz molalar eklemekte oldukça önemli tabiki, bir görevden diğerine geçerken zihninizi boşaltabilmek için sizi en çok rahatlatan ve ve bir süre limiti içinde yapabileceğiniz aktiviteleri belirlemek bu konuda size yardımcı olacaktır.

Büyük ihtimalle Pomodoro uygulamasını duymuşsunuzdur, eğer duymadıysanız kısaca bahsedeyim; bu uygulamaya kaç dakika çalışıp kaç dakika ara vereceğinizi giriyorsunuz ve bu aralıklarda alarm çalmaya başlıyor böylelikle çalıştığınız ve mola verdiğiniz süreleri daha iyi kontrol edebilirsiniz.

6. Daha zor işlere odaklanın

Odaklanma sorununuz varsa ve dikkatiniz sürekli kayıyorsa, işiniz sizi tam olarak meşgul etmiyor olabilir. Bütün gün çalışıyormuşsunuz gibi hissedebilirsiniz, ancak zihniniz can sıkıntısıyla boğuşuyor ve zamanı daha ilginç bir şeyle doldurmaya çalışıyor olabilir.

Karmaşık veya daha zorlu görevler üstlendiğimizde zihnimiz bunları daha ilgi çekici bulur ve üstesinden gelebilmek için daha fazla enerji harcar. Öte yandan yaptığımız iş monotonlaşmaya başlar ise o işe olan ilgimizi çok hızlı bir biçimde kaybolur. Örneğin, bir kaç saat boyunca excelde veri girmeye başlarsanız bu iş çok basit olmasına rağmen dikkatiniz çok daha hızlı dağılır çünkü o iş zihninizin ilgisini çekmez.

Bu yüzden verim alamadığınız görevleri yeniden değerlendirmekte fayda olacaktır. Belki de sizi daha fazla zorlayabilecek sorumluluklar almanın zamanı gelmiş olabilir. Zihinimiz farklı ve zorlu işlerin peşinden koşarken odak seviyesini en sona getirir ve eğer ki bu işlerin üstesinden gelirseniz başarı duygusuda buna eklenir. Zihnimiz zorluluğun ardından gelen başarı duygusuyla beraber keyfin zirvelerine çıkar ve aynı süreci tekrarlamak ister.

7. Stres seviyenize dikkat edin

Stres, odaklanma güçlüğüne ve dikkat dağılmasına neden olabilir. Bu nedenle, kendinizi çalışırken çabuk yorulmuş ve dikkatsiz hissedebilirsiniz. Hatta bu durum psikolojide, “easily distracted anxiety (kolay dikkat dağınıklığı kaygısı) ” olarak adlandırılır ve semptomları arasında şunlar yer alır:

• Zihniniz sürekli olarak odaklandığınız şeyden uzaklaşır.
• Düşünce oluşturmakta ve doğru yolda kalmakta zorluk çekersiniz.
• Düşünceleriniz anlaşılması zor ve karışık bir hale gelir.
• Kısa süreli hafızanızın normalden daha kötü olduğunu düşünebilirsiniz.

Stresi kontrol altına almak, yüksek stres altındayken odaklanmanızı yeniden kazanmanıza ve dikkat dağıtıcı unsurlarla başa çıkmanıza yardımcı olacaktır. Stres tepkinizi azaltmak için vücudunuzu ve zihninizi sakinleştiren yöntemler kullanarak stresi kontrol altında tutabilirsiniz. Kaliteli uyku uyumak, düzenli egzersiz yapmak, sağlıklı beslenmek, doğada zaman geçirmek, farklı bir ortamda zaman harcamak gibi etkinlikler stres seviyenizi dengeleyecektir.

---

Citations (Alıntılar)

Patel, D. (2018, December 12). 7 proven strategies for overcoming distractions. Entrepreneur. Retrieved March 5, 2023, from https://www.entrepreneur.com/growing-a-business/7-proven-strategies-for-overcoming-distractions/324560

Rock, D. (2023, January 14). Q + A with David Rock. Steelcase. Retrieved March 5, 2023, from https://www.steelcase.com/research/articles/topics/design-q-a/q-david-rock/

Dabbish, L., Mark, G., & Gonzalez, V. (n.d.). Why Do I Keep Interrupting Myself?: Environment, Habit and Self-Interruption. Retrieved March 6, 2023, from https://www.ics.uci.edu/~gmark/Home_page/Publications_files/CHI%202011%20Self-interruption.pdf