Kaç Gram Özgüven Bize Yeter?

Bugün hayatlarımızda ne kadar özgüvene sahip olmalıyız sorusunun peşine düşeceğiz. Düşük bir özgüven veya çok yüksek bir özgüven ile yaşamanın hayatımızda neleri değiştirdiği üzerine konuşacağız. İsterseniz buyrun hemen yayına geçelim.

Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında ulaşabilir veya [patreon] üzerinden bana destek olabilirsiniz.

Güven Nedir?

Öncelikle güven nedir sorusunu yanı arayarak başlayalım. Güven, yeteneklerinize, niteliklerinize ve yargılamanıza olan inanç duygusudur. Amerikan Psikoloji Derneği, kendine güveni “kişinin bir görevin gereklerini başarıyla yerine getirebileceğine dair inancı” olarak tanımlıyor.

Her alanda yüksek özgüvene sahip olmak çoğu insanın sahip olmadığı bir özelliktir. Örneğin, belirli bir uzmanlık alanında özgüveniniz yüksekken diğer alanlarda kendinize daha az güven duyabilirsiniz.

Sağlıklı bir özgüven düzeyine sahip olmak, kişisel ve profesyonel yaşamınızda daha başarılı olmanıza yardımcı olabilir. Araştırmalar, kendine daha fazla güvenen insanların akademik olarak daha başarılı olma eğiliminde olduğunu bulmuştur. Güven seviyeniz, kendinizi başkalarına nasıl tanıttığınızı bile etkiler.

Öte yandan yapılan araştırmalara göre, aşırı özgüven sahibi kişilerin arkadaşlık ilişkilerinin daha zayıf olduğu, romantik ilişkilerini yürütmede zorlandıkları ve çalışma ortamında ise daha agresif hareket ettikleri için kötü geri dönüşler aldıklarını keşfedilmiş.

Denge tam olarak nerede?

Peki hem fazlası hemde azı zarar olan bu özgüvenin tam dozu ne olmalı? Bunu daha iyi anlayabilmek için bizlerin özgüvenini olumlu yada olumsuz yönde etkileyen en önemli değişkenlere bakmamız gerekiyor;

1. Kendini Başkaları İle Kıyaslama

Eğer ki sahip olduğunuz hayatı başkalarının hayatları ile kıyaslıyorsanız, ne yazık ki bu özgüveninizin düşmesine sebep olacaktır. Sosyal medya ile artık oturduğumuz evi, bindiğimiz arabayı, gittiğimiz tatili, sahip olduğumuz vücudu diğer insanlar ile anlık olarak karşılaştırır bir hale geldik.

2018 yılında yapılan bir araştırmaya göre, kendi hayatını diğer insanların hayatları ile kıyaslayanlar çok daha yüksek oranda kıskançlık duyuyor ve bu kıskançlık arttıkçada kendi hayatlarından memnun olmuyorlarmış.

2. Çevrenizdeki Kişiler

Özgüvenimizde en büyük etkiye sahip olan bir diğer değişken ise çevremiz. Çoğu yayında buna özellikle değiniyorum; eğer ki çevrenizde sizi negatif etkileyen sizin modunuzu düşüren size sürekli kötü haberlerle gelen kişiler var ise, bu kişilere güle güle demenin zamanı çoktan geldi de geçiyor bile.

Sahip olduğunuz çevre ve arkadaşlıklar özgüveninizde çok büyük rol oynar. Bu çevrenin içerisinde aile, arkadaşlar ve romantik ilişkilerin dahil olduğunu unutmayın, özellikle ailemizin bizlere olan yaklaşımları özgüvenimizde büyük öneme sahip, ailenizi silin atın demiyorum fakat her zaman ailenin size olan yaklaşımı en doğru olan yaklaşım olmayabilir. O yüzden çevrenizde sizi negatif etkileyen her kişiye çok dikkat edin tüm hayatınız boyunca hakettiğiniz yerde olmanızı engeleyenler sandığınızdanda daha da yakında olabilir.

3. Fiziksel Etkenler

Psikolojik olarak atılması gerek adımların yanında fiziksel etkenlerde özgüvenimizde büyük bir öneme sahip;

Besleneme: Sağlıklı beslenme, daha yüksek düzeyde güven ve benlik saygısı dahil olmak üzere bizlere birçok fayda sağlıyor. Vücudunuzu besin değeri yüksek olan gıdalarla beslerseniz kendinizi daha pozitif hissetmeye başlamanız kaçınılmaz bir olgudur. Fakat yağ , tuz veya şeker oranı yüksek gıdaları tercih ederseniz ne yazık ki daha yorgun daha halsiz ve psikolojik olarak daha negatif hissetmeniz kaçınılmazdır.

Spor: 2016 yılında yapılan bir araştırma, düzenli fiziksel aktivitenin vücut imajını iyileştirdiğini ve bu sayede daha iyi görünüme sahip olanların kendilerini olan güveninde arttığını gösteriyor. Kendi fiziğinize değer vermez iseniz sadece fiziksel olarak değil psikolojik olarakta bir yıkıma maruz kalma olasılığınız oldukça yüksek.

Uyku: Uyku sadece özgüveninizi dengede tutmak için değil tüm yaşamsal faliyetlerinizi ve psikolojik durumunuzu dengede tutmak için harika bir araç. Yetişkin bir bireyin günlük 7 saat sağlıklı ve kaliteli bir uykuya ihtiyacı var. Düzenli uyku uyumayan ve 7 saatin altında uykuyla yaşanlar sadece özgüvensel değil çok cidde sağlık sorunlarına da maruz kalabilirler.

4. Kendinizle konuşma biçiminiz

Kendinizle sürekli olarak olumsuz konuşmak, bilinçaltınızı bir şeyle “başa çıkamayacağınıza” veya bunun “çok zor” olduğuna ve “denememeniz” gerektiğine inandırarak yeteneklerinizi sınırlayabilir ve özgüveninizi azaltabilir. Öte yandan bu konuşmaları daha iyimser hale getirirseniz, “bu işi kesin yapamam ben” evresinden “belki de yapabilirim” evresine geçmenize olanak tanır. Genelde önemsiz gözüken kafanızın içerisindeki bu konuşmalar aslında hayatınızda ki pek çok kritik kararda boy gösterir.

5. Hayır diyebilmek

Yeri geldiğinde hayır diyebilmek özgüveninizin hangi yönde ilerleyeceğini belirler. Sosyal ve duygusal sınırlar koymak, psikolojik olarak daha güvende hissetmenizi sağlar. Ayrıca daha kontrollü hissetmenize yardımcı olabilir. Özgüven hayatınız üzerinde daha fazla kontrol sahibi olmanızı sağlar ve koyduğunuzu sınırlar, kontrol duygusunu oluşturmaya yardımcı olur. Hayır diyebilmek genelikle büyük bir enerji ister güven alanının dışına çıkmayı gerektirebilir. Ama bir defa dahi bunu yaptığınızda özgüveniniz anında yükselişe geçer. Beyniniz hayır dediğiniz zaman size hiç bir zarar gelmediğini hafızanıza kazır ve bu eylemin sizin çıkarınıza olduğunu artık bilir hale gelir. Her hayır dediğinizde bu giderek daha kolay bir eyleme dönüşür.

6. Başkasını Dinlememek

Normalin üzerinde özgüvene sahip olanlar ise genelikle diğer insanların görüş ve düşüncelerine çok fazla önem vermezler. Buda onların yeni şeyler öğrenmesine engel olabilir ve toplum tarafından sevilmeyen karakter haline dönüşebilirler. O yüzden aynı fikirde olmasanız dahi karşınızdaki kişiyi dinlemek ve açık fikirli olmak daha orantılı bir özgüven seviyesine sahip olmanızı sağlayacaktır. Her şeyi ben bilirim yaklaşımı daha fazla risk almanıza ve hayatınızda daha derin darbeler almanızla sonuçlanabilir. Sahip olduğumuz karakterler aslında burda çok büyük bir rol oynar fakat çok yüksek aşırı güvende size zarar verir.

Sonuç

Normalin üzerinde özgüvene sahip olmak çoğunlukla olumlu bir şey gibi görünsede bu kişilerin de hayatlarında bu yaklaşımlarından dolayı çok fazla negatif geri dönüş alabilirler ve bu yaklaşımları hakettikleri yerde olmalarını engelleyebilir. Düşük özgüven ise genellikle toplumda çok daha sık rastlanır fakat bu iki durumda üstüne gidilerek çözülebilecek sorunlardır. Bununla ilgili araştırmaları ve kitapları okumakta sizlere fayda sağlayacaktır. Bu konu hakkında yazılmış çok fazla kitap var fakat bu kitapları seçerken lütfen yazarlarını iyice araştırın çünkü artık neredeyse herkes bu konularda kitap yazar oldu. Eğer ki konunun uzmanı kişiler tarafından yazılmış kaynakları bulmak sizlere daha fazla yarar sağlayacaktır. Fakat bu durumlar sağlığınızı ve hayatınızı çok ciddi oranda etkiler bir hale geldiyse en etkili çözüm tabiki profesyonel bir yardım almaktır.

---

Citations (Alıntılar)

NHS. (2020, February 6). Raising low self-esteem. NHS choices. Retrieved February 23, 2023, from https://www.nhs.uk/mental-health/self-help/tips-and-support/raise-low-self-esteem/

Cherry, K. (2019, July 28). Can you have too much self-confidence? Verywell Mind. Retrieved February 23, 2023, from https://www.verywellmind.com/can-you-have-too-much-self-confidence-4163364

Vrabel, J. K., & Hill, V. Z. (2017, November 13). Self-esteem and envy: Is state self-esteem instability associated with the benign and malicious forms of envy? Personality and Individual Differences. Retrieved February 23, 2023, from https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0191886917306499?via%3Dihub

Anderson, E. H., & Shivakumar, G. (2013, April 11). Effects of exercise and physical activity on anxiety. Frontiers. Retrieved February 23, 2023, from https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpsyt.2013.00027/full

Morin, A. (2023, February 13). How to be more confident: 9 tips that work. Verywell Mind. Retrieved February 23, 2023, from https://www.verywellmind.com/how-to-boost-your-self-confidence-4163098