Bugün gerçek arkadaşlıklardan ve size değer katan ilişkilerden bahsedeceğiz. Özellikle kaliteli ve derin arkadaşlıkların bizlere ne gibi değerler sağladığını inceleyeceğiz, birde madalyonun öteki yüzünde yer alan toksik ilişkiler ve sahte arkadaşlıklardan da konuşacağız.
Bu arada yaptığım yayınları beğeniyor ve yeni yayınları kaçırmak istemiyorsanız dinlediğiniz platformlardan abone olarak tüm yayınlara anında ulaşabilir veya [patreon] üzerinden bana destek olabilirsiniz.
İlişkiler Neden Önemli?
Sahip olduğumuz ilişkiler hayat kalitemizi olumlu yada olumsuz etkileyebiliyor.
Araştırmalar, iyi ilişkilerin insanların daha uzun yaşamalarına, stresle daha iyi başa çıkmalarına, daha sağlıklı alışkanlıklara sahip olmalarına ve hatta soğuk algınlığına karşı daha güçlü direnç göstermelerine yardımcı olduğunu gösteriyor.
2010 yılında yapılan 148 adet araştırma, sosyal ilişkilerin yaşam süresini arttırdığı keşfedilmiş. Bu araştırmaya göre; uzun süreli ve sağlıklı ilişkileri olan insanların erken ölme olasılığı, bu ilişkilere sahip olmayan insanlara göre %50 daha azmış. Bu ilişkiler olmadan yaşamak sigara içmek kadar sağlıksız!
Bizler sosyal varlıklarız ve sahip olduğumuz ilişkilerin kalitesi zihinsel, duygusal ve fiziksel sağlımızı büyük ölçüde etkiliyor.
Araştırmacı ve yazar Brené Brown ilişkiler şu şekilde açıklıyor, “Derin bir sevgi ve ait olma duygusu, tüm erkeklerin, kadınların ve çocukların vazgeçilemez bir ihtiyacıdır. Hepimiz biyolojik, bilişsel, fiziksel ve ruhsal olarak sevmeye, sevilmeye ve ait olmaya bağlıyız.”
Bu İlişkiler Olmazsa Ne Olur?
Eğer ki sağlıklı ilişkilere sahip olmazsanız bu ne gibi sonuçlar doğurur? Herkes çok sosyal olmak bir birey olmak zorunda değil tabiki fakat hiç bir ilişkiye sahip olmaz iseniz (arkadaşlık ilişkisi, romantik ilişkiler veya ailevi ilişkiler) hastalanmaya başlıyorsunuz; beynimiz giderek uyuşmaya başlıyor, çevremizdeki insanları daha kolay incitebiliyoruz, psikolojik olarak bir çöküm yaşıyoruz. Sevgi ve ait olma hissine sahip olamadığımız sürece pek çok farklı yönden kendimize zarar veriyoruz.
CDC ve Kaiser Permanente, 17.000’den fazla çocuğun katıldığı bir araştırma yapmış ve bu araştırma 15 yıl boyunca devam etmiş. Araştırmanın amacı çocukluk çağında yaşanılan travmatik olayların olgun birey haline gelinceki etkisi keşfetmek imiş. Yaşanılan travmatik olaylara 10 üzerinden puanlama verilmeye başlanmış ve 4 ve üzeri puana sahip olan çocuklar yetişkin olduklarında:
- Sigara içme oranının 2 kat daha fazla
- İntihara teşebbüs oranın 12 kat daha fazla
- Alkolik olma oranı 7 kat daha fazla
- Uyuşturucu kullanma oranın 10 kat daha fazla olduğu keşfedilmiş.
Ayrıca bu skor yükseldikçe, şiddete olan meyil, başarısız evlilikler, depresyon ve sürekli olarak iş değiştirme oranınında aynı şekilde yükseldiği keşfedilmiş. Öte yandan iyi ilişkilere sahip olan bireyler, daha dengeli ve sağlıklı bir hayat yaşıyorlar. Araştırmacı ve yazar Dr. Sue Johnson, sağlıklı insan ilişkileri üzerine pek çok çalışma yapmış ve kendisi ilişkiler konusunda şu şekilde çıkarımlar yapıyor;
Karşınızdaki insanı daha iyi tanımak ve biri için önemli olduğunuzu bilmenin sizi psikolojik olarak daha güçlü hale getiriyormuş. Savunmasız hissettiğinizde veya bazı zorluklarla karşılaştığınızda sahip olduğunuz his bunlarla savaşabilme yetinizi çok daha yüksek bir miktara çıkarıyor.
Gerçek ve Sahte Arkadaşlıklar
Peki arkadaşlıklar ve ilişkiler bu kadar önemli etkilere sahipse çevrenizde olan kişilerin kaçı gerçek dostunuz? Bu bence belirli aralıklarla sorulması gereken bir soru, eğer ki çevreniz sizin gerçek arkadaşınız olmayan kişiler ile doluysa ne yazık ki zor günler sizi bekliyor.
Bizler pek çok kararımızı bilinçaltımız ile veriyoruz ve çevremizdeki kişiler hayatımız boyunca verdiğimiz kararların pek çoğunu etkiliyorlar. Askere gitmiş olanlar bunu kesin yaşamıştır; askere gitmeden önce çok fazla küfür eden biri olmasanız dahi o ortama dahil olduğunuzda biranda çok daha fazla küfür eden biri haline dönüşürsünüz. Çünkü bulunduğunuz çevreye ister istemez adapte olursunuz.
Birde bunu hayatınızda her gün çevrenizde olan insanlar için yeniden gözden geçirin. Belki sizi olumsuz etkilediğini düşünmediğiniz fakat her gün çevrenizde olan kaç adet arkadaşınız var? Sizi sadece olumsuz etkileyenler değil size hiç bir fayda sağlamayan, yani size nötr olan insanları da bu listeye dahil ederseniz çevrenizde toplam kaç kişi var?
Gerçek Dost Nasıl Davranır?
Peki gerçek bir dostu tanımlayan özellikler nelerdir? İsterseniz gelin bunu bir inceleyelim;
- Gerçek arkadaş sizi olduğunuz gibi kabul eder Karşınızdaki kişi gerçek bir arkadaşsa sizi tuhaflıklarınızla ve kusurlarınızla kabul eder. Fakat eğer ki bu kusurların size zarar verdiğini görürse bunları direk olarak sizle paylaşır.
- Sadece kötü günde değil iyi günde de yanınızda olur Kötü günde birinin yanında olmak çoğunlukla daha değerli görülür fakat sizin başarınıza sizin kadar sevinen ve o anın heyecanını sizinle yaşayabilen kişi gerçek arkadaştır.
- Sizin için vakit bulan kişidir gerçek dost Gerçek bir arkadaş öyle yada böyle sizin için vakit ayırmayı başarabilen kişidir. Her ne kadar yoğun olursa olsun öncelikleri arasına sizi koyabilen kişi gerçek arkadaştır.
- Gerçek arkadaş doğruları direk söyler Doğruları sizden saklamayan ve her ne kadar acıda olsa doğruları direk olarak söyleyebilen kişi gerçek arkadaşınızdır. Sizi daha ileriye taşıyabilecek şeyleri sizinle paylaşır, sizi negatif etkileyecek olaylardan sizi uzak tutmaya çalışır
Tüm bu özellikleri bir filtre olarak kullandığınızda tam olarak kaç kişi tüm filtreleri geçebilir? Buradaki önemli olan miktar değil kalitedir, yüzlerce arkadaşınızın olması; yüzlerce kaliteli ve gerçek arkadaşınız olduğu anlamına gelmez. Keza sizinde sahip olduğunuz arkadaşlarınıza bu şekilde yaklaşabilmeniz gerekiyor ki bu ilişki karşılıklı olarak yürüyebilsin. Vaktinizi ayırmaya değecek ve sizi pozitif etkileyen sahte duygulardan uzak sadece çok az bir kitle olabilir.
Eğer ki çevrenizde size söylemesede sizin iyiliğinizi istemeyen, sizi kıskanan, sizi sürekli negatif etkileyen kişileri elemeyi başaramaz iseniz bir seçim yapmış olursunuz. Yaptığınız bu seçim siz farkına bile varmadan her geçen gün sizi bir adım geriye götürür. Genellikle bu tür olayların etkisi çok uzun sürelerin ardından gözle görülür sonuçlar üretir, o yüzden daha da geç olmadan gerçek dostum dediğiniz insanları bugün yeniden gözden geçirin.
Ali ve Hasan
Bazen bu arkadaşların sizlere nasıl zarar verdiğini anlamak güç olabilir. Kendi hayatımdan bir örnek verecek olursam; çalıştığım mühendislik yaptığım sürelerde iş yerinde ik tane farklı arkadaşım vardı. İkisi birbirinden tamamen farklı özelliklere sahipti. Biraz bundan bahsetmek istiyorum; şimdi isimlerini açıklamak çok doğru olmaz ama birine Ali diyelim diğerine da Hasan diyelim. Ali sürekli olarak her şeye olumsuz yaklaşan bir arkadaşımdı, hayatındaki olumsuz olan şeyleri sürekli paylaşırdı. Ekonominin kötü gidişinden, ilişkilerin ne kadar kötü olduğundan bahsederdi ve bunları anlatırken çok ağır küfürler kullanarak bunları anlatırdı. Ne zaman ki onla vakit geçirsem sonrasında kendimi daha kötü ve daha negatif hissederdim.
Öte yandan Hasan çok daha olumlu biriydi, aynı iş yerinde aynı şartlarda çalışan kişilerdi ikiside. Aynı maaşı almasına rağmen ekonominin olumsuz yanlarından bahsetmez bunun yerine güzel vakit geçirdiği bir yerden, izlediği güzel bir filmden veya evde kendi başına hazırladığı bir yemek tarifinden bahsederdi. Ben ne zaman Hasanla vakit geçirsem daha pozitif hissederdim ve kendisiyle daha fazla vakit geçirmek isterdim.
O yüzden siz farkında olmasanız bile sizi olumsuz etkileyen, gününüzün daha kötü geçmesine sebep olan yüzlerce kişi çevrenizde olabilir.
Hayat yaptığımız seçimlerin birer sonucudur eğer ki sahte ilişkilerle ve arkadaşlıklar dolu bu Dünyada sizin için önemli insanları belirlemeyi ve onlara değer vermeyi başaramaz iseniz bir gün bunu yapmak imkansız olabilir.
Citations (Alıntılar)
Brickel, R. E. (2017, September 11). Healthy relationships matter more than we think. PsychAlive. Retrieved February 20, 2023, from https://www.psychalive.org/healthy-relationships-matter/
Gervis, Z. (2019, May 11). Average American has this many actual friends, study determines. Fox News. Retrieved February 20, 2023, from https://www.foxnews.com/lifestyle/american-number-actual-friends-study-determines
Holt-Lunstad, J., Smith, T. B., & Layton, J. B. (2010, July 27). Social relationships and mortality risk: A meta-analytic review. PLoS medicine. Retrieved February 20, 2023, from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2910600/
Stevens, J. E. (2022, April 12). The adverse childhood experiences study. ACEs Too High. Retrieved February 20, 2023, from https://acestoohigh.com/2012/10/03/the-adverse-childhood-experiences-study-the-largest-most-important-public-health-study-you-never-heard-of-began-in-an-obesity-clinic/
Dienstman, A. M. (n.d.). 7 signs of a true friend. happify.com. Retrieved February 20, 2023, from https://www.happify.com/hd/7-signs-of-a-true-friend/
Turkish Coffee 