Yapay Zeka bizden Zeki mi?

Bugün yapay zekanın yeteneklerinden ve hayatımıza getirdiği yenliklerden konuşacağız. Ve yapay zeka geldiğini nokta itibariyle bizlerden daha zeki bir hale gelip gelmediğini tartışacağız. İsterseniz buyrun hemen yayına geçelim.

Bu arada ufak bir hatırlatma yaptığım yayınları beğeniyor ve destek olmak istiyorsanız patreon üzerinden bana destek olabilir veya dinlediğiniz platformlardan abone olarak yeni yayınlara anında ulaşabilirsiniz.

Robotlar ve akıllı sistemler aslında hali hazırda hayatımıza çoktan dahil olmuş durumdalar. Yakın zaman önce kullanıma açılan ChatGPT, OpenAI firmasının yayınlamış olduğu bir yapay zeka konuşma platformu. ChatGPT nin yayınlanmasının ardından pek çok insanın aklına yapay zeka nereye doğru gidiyor sorusu geldi ve bugün cidden bu yapay zeka nereye gidiyor sorusunun peşinden gidelim istiyorum.

Nedir bu yapay zeka?

Yapay zeka, insan zekasının sahip olduğu yetenekleri bilgisayar sistemlerini kullanarak makine gücüyle simüle eden sistemlerin toplamıdır. Yapay zeka zayıf ve güçlü olmak olarak iki kategoriye ayrılıyor. Zayıf yapay zeka insan gücü olmadan bir aksiyon alamayan sistemler iken güçlü yapay zeka insan olmadan dahi aksiyon alabilen sistemlerdir.

Yapılan araştırmalara göre 2025 yılında yapay zeka hayatımıza çok daha büyük ölçüde dahil olmaya başlayacak. Lojistik, sağlık hizmetleri, müşteri ilişkileri, otonom araba sürüşü gibi çok farklı alanlarda yapay zeka Dünyanın en büyük firmaları tarafından çok daha yüksek miktarda kullanılmaya başlanacak.

Robotlar insanların Yerine Geçebilir mi?

İster istemez insanın akılıma robotlar bizlerin yerine geçebilir mi sorusu geliyor?2020 yılında yapılan bir araştırmaya göre 2025 yılına kadar yapay zeka tüm dünya genelinde toplamda 85 milyon insanı işsiz bırakacak fakat 97 milyon yeni iş sahasıda yaratacak. Bu araştırmayıda okumak isterseniz linkini bıraktım.

Belki şunu düşünebilirsiniz işini kaybeden 85 milyon insan yeni yaratılan iş sahasında iş bulabilir hatta burdaki iş miktarını bile karşılamayabilirler. Fakat gerçekte bu ne yazık ki mümkün değil, yapay zekanın işsiz bırakacağı en büyük kesim mavi yaka işler ve belli bir miktarda beyaz yaka işler. Yani kendi geliştirmeyen bir konuda ileri seviye taşımayan insanlar için her geçen yıl iş bulmak zorlaşacak ve hepimizin görmeye alıştığı vasıfsız eleman aranıyor ilanı yakın gelecekte tarihe karışabilir. Hiç bir zaman burda çalışan insan sayısı sıfıra inmeyecek tabiki ama her geçen yıl bu sektör giderek daralacak.

İşini kaybeden insanlar ise hayatta kalabilmek için kendilerini geliştirmek zorunda kalacaklar. Elon Musk twitter’ı aldıktan sonra çok sayıda kişiyi işten çıkardı ve pandemi döneminde patlama yaşayan bilişim sektörü pandeminin etkisinin geçmesiyle ufak bir düşüş yaşadı.

Diğer teknoloji firmalarıda işten çıkarmaların miktarını arttırdı. 2022 yılında çalıştığı alanda uzman olan teknoloji çalışanları diğer işlere saldırmaya başladılar ve ne yazık ki giriş seviyelerinde olanlar en fazla işsiz kalan grup oldu.

Yapay Zeka ve Robotların Kullanımı:

Amazon 2022 yılında sahip olduğu robot sayısının 520.000 adet olduğunu kendi websitesinde paylaştı %100 otonom olan Proteus adındaki robotları ise cidden inanılmaz. Ağır kolilerin altına girip teslim noktasına götürüyor boşları topluyor iş olmadığı zamanları tespit edip kendi kendini şarj ediyor.

ChatGPT

ChatGPT 2022 yılındaki en büyük teknolojik gelişmelerden biriydi. Ben daha önce bahsetmiştim sanırım, 2018 yılında yazılım kampına katılmıştım her zaman teknolojiyi takip etmek ve öğrenmek benim ilgimi çekmiştir. Yazılımdaki benim en zor bulduğum alan ingilizcede “debugging” olarak geçen hata ayıklama işlemi olmuştur.

Özellikle başka birinin yazdığı bir koda bakıyorsanız ve yapılan hatayı binlerce satırdaki kodlarda arıyorsanız bu sizi hayattan soğutacak bir süreç.

Fakat chatGPT yüzlerce satır halinde yazılmış ve bir kısmında hata olan kodu okuyup hata yaptığınız alanı 20 saniyeden daha kısa sürede bulup kodun düzeltilmiş halini düzenleyip sizlerle paylaşıyor. Yetenekleri bunlarlada sınırlı değil size bir özgeçmiş hazırlayabiliyor, istediğiniz alanda makale yazabiliyor ve daha önceki aramaları kaydedip ilerleyen zamanda sizin en çok hoşunuza giden tarzda yanıtlar üretmeye başlıyor. ChatGPT’in yeteneklerini adım adım açıklayan harika videolar Youtube’ta mevcut bunlar içinde benim en faydalı bulduğum videoyuda paylaştım.

Hatta bu videoları incelerken 10 dakika içerisinde chatGPT’yi kullanarak Yapılacaklar Listesi uygulaması hazırlayan birine denk geldim. Açıkçası hiç bir kodlama bilgisi olmadan bunu tasarlamak yine bence pek mümkün değil gibi fakat hali hazırda yazılım sektöründe çalışan biri için bence bu tarz araçlar inanılmaz asistanlara dönüşecek gibi duruyor. Yazılım alanında genellikle staj yapan kişilere böyle görevler verilirken artık yakın gelecekte stajyere veya işin başında olan insanlara duyulan ihtiyaç ne kadar olacak bunu hep beraber göreceğiz.

Ve son 2-3 aydır chatGPT’yi bende yaptığım işlerde kullanmaya ve keşfetmeye başladım. Sürekli yayın hazırlayanların bence en zorlandığı kısım çok fazla tekrara düşmeden yayın yaptıkları kategori altında yeni konular bulmak. İlk 50 adet yayını hazırladıktan sonra açıkçası bende bu çıkmaza düştüm eğer yayınları bir süredir takip ediyorsanız ben genellikle üretkenlik, teknoloji ve psikoloji alanlarında yayınlar hazırlıyorum.

Okuduğum kitaplardan edindiğim hayat tecrübelerinden yayınlar çıkarırken tekrara düşmemek ve yaratıcı içerikler hazırlamak oldukça zor ve bende chatGPT’ye bunları açıkladım. Ne tür yayınlar yaptığımı chatGPT’ye söyledim ve birbirinin tekrarı olmayan fakat konuştuğum kategorilerinin dışına çıkmadan bana yaratıcı başlıklar üretmesini istedim.

Dinlemiş olduğunuz son 10 yayının başlığı chatGPT tarafından seçildi. Tabiki direk olarak bunları kullanmadım türkçeleştirdim ve ufak tefek düzenlemeler yaptım fakat bana harika bir liste sundu.

Bu teknoloji yokken ne yapıyorduk?

Şimdi sizleri bütün bu teknolojilerin olduğu 2023 senesinden alıp 1996 yılına götürmek istiyorum. 1996 senesinde ben hayatımda ilk defa kişisel bilgisayarı kullanmaya çalışmıştım. Akrabalarımızdan biri evine bilgisayar almıştı. Şimdi anlatacaklarımı büyük ihtimal 2000 senesi ve sonrasında doğanlar çok anlamlı bulmayacaklardır. 1996 yılında Google ne yazık ki henüz hayatımıza girmemişti, internet explorer’i açtığınızda ulr adresinin olduğu alana gideceğiniz web sitenin adresini eksiksiz bir biçimde yazmadan o siteye ulaşamıyordunuz.

Yani şu anki web tarayıcılarında çoğumuz direk arayacağımız şeyi url adresi girdiğimiz yere yazıyoruz ve hangi arama motorunu kullanıyorsanız otomatik olarak o arama motorunun bulduğu sonuçları görüyorsunuz. Çok basit gözüken bu özellik 1996 yılında var olmadığı için sadece ezbere bildiğiniz web sitelerini ziyaret edebiliyordunuz. Google’un 1998 senesinde hayatımıza girmesiyle biranda çok ileri bir teknolojiye sahip olduk. ChatGPT’de şu an Google’un bizlere yaşattığı bu devrimsel hisleri sunmaya başladı.

1996 senesinden çıkıp 2007 yılına gelelim isterseniz 9 ocak 2007 yılında teknolojide başka bir devrim yaşandı; iPhone 1 piyasaya sürüldü. İlk defa dokunmatik ekranlı bir telefon hayatımıza girdi. Fakat bunuda çoğu insan hatırlamayacaktır ilk iPhone kullanıcıların çok büyük bir kısmı uygulamaları silmeyi veya ekran üzerinde yerlerini değiştirmeyi yada kategorize etmeyi bilmiyordu. Çünkü daha önce tuşlu telefonlarda o uygulama üzerine gelip fiziksel olarak yer alan seçenekler tuşuna basıp o uygulama ile ilgili işlemleri yapabiliyordunuz.

İlk defa bir arkadaşım ekrana basılı tutunca uygulamaların sallanmaya başladığını ve ardından uygulamaları bu şekilde değiştirebileceğimi veya silebileceğimi göstermişti. Tuşlu telefonların tarihe karıştığı o dönemde Youtube’da iPhone kullanımı ile ilgili hiç bir video olmadığıdı düşünülürse bu bilgiler çığır acıcı nitelikteydi.

Bizlere ne yapmak düşer?

Peki gelelim asıl sormamız gereken soruya bizlere bu durumda ne yapmak düşer? Teknoloji hayatımıza sürekli olarak yeni fonksiyonlar getiriyor. 2000 senesinde yazılımcı ne iş yapar dediğinizde Dünyada ki insaların yüzde 10 bu soruya doğru cevap veremiyordu. Fakat teknoloji ile şu an hayatımıza inanılmaz derecede yeni meslek grupları katıldı.

💡 Sürekli olarak bir şeylerin geliştiği ve fiziksel güçle yapılan işlerin değersizleştiği bir devirde kendini bu yeniliklere adapte edemeyenler en zor günleri er yada geç yaşayacaklardır.—EFE A.

Belki mavi yaka bir çalışan olmayabilirsiniz fakat mühendiste olsanız doktorda olsanız avukatta olsanız spor eğitmeni de olsanız çalıştığınız alanda gelişmez iseniz kendini her gün bir adım ileri taşımaz iseniz sizin çok emek ve zaman harcayarak yaptığınız işi veya işleri birileri bir takım araçlarla çok daha basit ve hızlı bir biçimde yapacaktır.

Mühendislik fakültesinde öğrenci iken AutoCAD ve SolidWorks eğitimleri alıyordum ve bu programları öğrenmek o zaman cidden şu ankinden 50 kat daha zordu çünkü bu programları bilen çok insan yoktu ve ancak büyük şehirlerde bu programların kursları açılıyordu.

Geçenlerde Shapr3D adında programına denk geldim, bu program iPad üzerinde Apple Pencil ile 3 boyutlu çizimler yapmanızı sağlayan kullanımı çok basit bir program ve AutoCAD gibi Solidworks gibi daha kompleks programların yaptığı pek çok şeyi yapabilen bir program. Sadece apple cihazlarda değil tüm android ve windows cihazlarda çalışıyor ayrıca öğrenciler için tam versiyonu da ücretsiz.

Kendi websitelerinde de harika ücretsiz eğitimler eklemişler. Bu eğitimlerin arasında da sadece 16 bölümde sıfırdan bir elektrik motoru tasarlayabileceğiniz bir eğitim var ki benim ağızımı açık bıraktı. Bölümlerde sadece 4-5 dakika üstelik.

Yine beni etkileyen başka bir uygulamadanda yayını kapatmadan bahsetmek istiyorum; Procrete. Bu sadece iPad ile kullanabileceğiniz bir program ve dijital çizimler yapmanızı sağlayan bir program. Yine tüm eğitimleri tamamen ücretsiz olarak paylaşmışlar ben programı görünce kuzenimi hatırladım.

Ne alaka derseniz kuzenim benden 5-6 yaş daha büyük ve biz çocukken inanılmaz bir çizim yeteneğine sahipti, elinde sürekli bir çizim defteri vardı bir karakalem ve bir silgi ile dolaşırdı sürekli ve çizim yapmak bence çok özel bir yetenek fakat biz o dönem Aydının söke ilçesinde yaşadığımız için onun bu yeteneğini geliştirebileceği hiç bir araç hiç bir kurum mevcut değildi. Şimdi kendisi bir sağlık çalışanı haftanın 6 günü bir ambulansta çalışıyor. Bu çizim yeteneğini ne yazık ki hiç bir zaman kullanamadı. Çünkü o tarihlerde bir çizimi paylaşmak veya bir tasarım yaparak meslek sahibi olmak ne yazık ki mümkün değildi. Kendisi şimdi evli çocuklu ve güzel bir hayatı var ama sahip olduğu yetenek ne yazık ki gün yüzüne çıkamadı.

Artık bir şeyler üretmek tasarlamak yeni şeyler öğrenmek çok daha kolay bir hale geldi. Belki bu yayında daha önce hiç duymadığınız programları duymuş olabilirsiniz hepsinin linkini ekledim açın bakın bir kaç eğitim videosu izleyin yeni teknolojiler öğrenin araştırın okuyun. Her gün kendinizi bir adım ileri taşıyın, hangi alanda çalışıyorsanız ne işle meşgul olursanız olun sürekli olarak kendinizi geliştirin. Çünkü sizin çalıştığınız alanda birileri sürekli olarak yeni şeyler öğreniyor kendini geliştiriyor ve her gün daha iyi bir hale geliyor. Buna ayak uyduramayanlar ise karşına çok katlı AVM açılmış bir bakkal dükkanı gibi sonunun gelmesi gün ve gün bekleyenler arasında olacaktır.

Umarım faydalı bilgiler sunabilmişimdir. En kısa sürede yeni yayınlarda görüşmek üzere kendinize çok iyi bakın hoşçakalın.

---

Citations (Alıntılar)

Blais, C. (n.d.). When will AI be smart enough to outsmart people? Mit Engineering. Retrieved January 19, 2023, from https://engineering.mit.edu/engage/ask-an-engineer/when-will-ai-be-smart-enough-to-outsmart-people/

Stahl, A. (2022, October 12). The rise of Artificial Intelligence: Will robots actually replace people? Forbes. Retrieved January 19, 2023, from https://www.forbes.com/sites/ashleystahl/2022/05/03/the-rise-of-artificial-intelligence-will-robots-actually-replace-people/?sh=4589d5c53299

Thomas, M. (2022, October 17). Robots and ai taking over jobs: What to know about the future of Jobs. Built In. Retrieved January 19, 2023, from https://builtin.com/artificial-intelligence/ai-replacing-jobs-creating-jobs

Burns, E., & Laskowski, N. (2022, February 23). What is Artificial Intelligence (AI)? Enterprise AI. Retrieved January 19, 2023, from https://www.techtarget.com/searchenterpriseai/definition/AI-Artificial-Intelligence

Amazon. (2022, June 21). Look back on 10 years of Amazon Robotics. US About Amazon. Retrieved January 19, 2023, from https://www.aboutamazon.com/news/operations/10-years-of-amazon-robotics-how-robots-help-sort-packages-move-product-and-improve-safety

Wikimedia Foundation. (2023, January 18). History of google. Wikipedia. Retrieved January 19, 2023, from https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_Google