Uykuya dalmadan önce izlenen içerik

Eğer sizlerde uykuya dalmadan önce bir şeyler izlemekten hoşlanıyorsanız bu bir alışkanlık haline geldiyse bu tam olarak bizlerde ne gibi etkiler yaratıyor bu yayında bunu detaylıca konuşacağız.

Bu arada ufak bir hatırlatma yaptığım yayınları beğeniyor ve destek olmak istiyorsanız patreon üzerinden bana destek olabilir veya dinlediğiniz platformlardan abone olarak yeni yayınlara anında ulaşabilirsiniz.

Yıllardır pek çok bilimsel araştırma yatmadan önce mavi ışığa maruz kalmanın ne kadar zararlı olduğu ile yüzlerce çıkarımda bulundu. Fakat istatistiklere göre pek çok kişi bu uyarılara aldırış etmemiş gibi duruyor.

Eğer şu an Google’da “yatmadan önce ekrana bakmak” şeklinde bir arama yaparsanız veya İngilizce olarak “screens before bed” şeklinde bir arama yaparsanız, önünüze çıkan sonuçlar pek çoğu size aynı mesajı verecektir.

Mavi ışıklar uykuya dalmamızı sağlayan melatonin hormonunun gecikmesine sebep olur, baş ağrısı, depresyon, ve kanser gibi ciddi hastalıklara sebebiyet verir.

2011 yılında yapılan araştırmaya göre her 10 kişiden 9 u uyumadan önce ekranlara bakıyor. 2011 yılında bu ankete katılanların yüzde 60’ ı tercihini televizyondan yana kullanıyormuş fakat tabi 2011 den bu yana hayatımıza çok fazla elektronik cihaz girdi. 2022 yılında bu araştırma tekrarlandığında ise katılanların yüzde 66’sı telefonları ile yattığını ve telefonlarından bir şeyler izledikilerini paylaştı. Bu kişilerin her üç tanesinden birininde yeterli miktarda uyku uyumadığı keşfedildi.

Bu araştırma aynı zamanda insanların %65.6’sının telefonlarını günde en az 160 defa kontrol ettiğini, %73.4’nün tuvaletteyken telefonlarını kullandıklarını ve %55.4’nün araç kullanırken telefonlarını kullandığını keşfetti.

Yatmadan önce mavi ışığa maruz kalmak koşudan gelir gelmez duş almaya benziyor, duş aldıktan sonra bile terlemeye devam ediyorsunuz. Çünkü vücud sıcaklığının düşebilmesi için kendinize bir süre tanımanız gerekiyor; aynı şekilde uykuya dalmadan önce de vücudumuzun rahatlaması gerekiyor.

Peki bu içeriklerin hepsi aynı derece de bir etki mi yaratıyor? Tabiki hayır izlenilen içerikten en fazla negatif etkiyi yaratan sosyal medya olarak tespit edilmiş çünkü sosyal medya sizin kendinizi başkaları ile kıyaslamanıza sebep oluyor. Ve bu platformların bir bitiş süresinin olmayışıda uyanık kalma süresini insanlarda oldukça uzatıyor.

Çözüm Ne?

Peki bu kötü alışkanlığı ne ile değiştirseniz tam zıttı bir etki görebilirsiniz? Bu sorunun cevabı ise çok basit; kitap okumak. Çünkü kitap okuduğunuzda zihniniz ve vücudunuz daha yavaş bir hale geçerek rahatlama evresine daha hızlı geçebiliyorsunuz. Bir kaç sayfa okuyup uykuya dalanlar aslında bundan çok yüksek miktarda faydalanan kişiler.

Kaliteli bir uykunun ideal süresi ise yetişkinler için minimum 7 saat olarak belirlenmiş bu süre çocuk ve gençlerde 8-10 saat olarakta tavsiye ediliyor. Bu bilgininde yer aldığı ve uyku konusunu da çok detaylıca inceleyen bir kitap olan “Why We Sleep” kitabınıda okumanızı tavsiye ederim.

TV ve Oyunlar

Peki diğer içerik türleri ile uykudan önceki zamanınızı harcıyorsanız bunların ne gibi etkileri var birde bunlara bakalım. Televizyon ve video oyunları genellikle beynimizin uyarılmasına ve adrenalin hormonunun salgılanmasına sebep oluyor. Vücudlarımızın iyi bir uyku için sakinleşmeye ihtiyacı varken bu tarz içeriklerle tam zıttı bir etki yaratıyoruz.

Ne Zaman Mavi Işığa Dur Demeli?

Fakat işinizden dolayı veya kendi şahsi isteğinizden dolayı mobil cihazlara ulaşmak istiyorsanız uyumak istediğiniz saatten 3 saat öncesine kadar tüm bu cihazlardan uzak durabilirseniz beyniniz ideal miktardaki melatonin hormonunu salgılayacaktır.

Diyelim ki bu süreyide sağlayamıyorsanız tavsiye edilen minimum süre uykudan 1 saat öncesinde bu tür cihazlarla olan ilişiği kesmek. Fakat melatonin hormonunun salgılanmasını yine de normale göre gecikecektir.

Masallar ne oldu?

Özellikle çocukları olanlar onların uykuya dalabilmesi için çok fazla zorluk çekiyorlar. Benimde 5 yaşında bir yeğenim var ve ondan da gözlemlediğim kadar uyku sanırım bu neslin çokta sevdiği bir şey değil. Fakat çok başarılı ve unutulmuş bir yöntem var aslında bunun için bu da masallar.

Settle Stories tarafından yapılan bir anket, insanların %69’unun yatmadan önce okumaya vakti olmadığını ve ebeveynlerin sadece %4’ünün her gece yatmadan önce bir hikaye okuduğunu buldu. Furniture123 tarafından yapılan bir anket, her 10 çocuktan sadece 1’inin her gece yatmadan önce bir hikaye duyduğunu buldu. Ebeveynlerin %74’ü düzenli olarak kitap okumadığını ve %6’sı çocuklarıyla birlikte ASLA yatmadan önce masal okumadıklarını söyledi!

Masalların tarihe karışması cidden çok üzücü çünkü masalların çocuklar üzerinde inanılmaz büyük etkileri var. Masalların çocuklar üzerindeki olumlu etkilerinden bahsedersem büyük ihtimal bu yayının sonu gelmez fakat bu raporuda açıklamalar bölümüne ekledim çocuklarınızın masallardan ne kadar fazla yarar sağlayacağını görmek istersen bu rapora ulaşabilirsiniz.

Özellikle bu yayını dinleyen ebeveynler var ise her akşam 5 dakika da olsa çocuklarınıza masal okuyun lütfen, eminim hayatınızda çocuklarınız için çok fazla faydası olacak bu aktivite için5-10 dakikalık zamanı ayırabilirsiniz.

Bu yayından sonra eğer ki uyumadan önce ekranlardan uzak durmaya karar verdiyseniz yapmanız gereken ilk şey telefonunuzda şu an bir alarm oluşturmak. Bu alarmı uykuya dalamadan 1-1.30 saat öncesine ayarlayabilirsiniz.

Bu alarm çaldığında ekranlardan uzak kalmaya başlayabilirsiniz. Eğer ki bu alarmı kurarsanız bu çok yakın bir sürede sizin için bir alışkanlığa dönüşecektir. Eğer 100 gün bunu uygulayabilirseniz hayatınızda çok daha iyi değişimler olduğunun farkına varacaksınız.

Umarım bugün de sizlere faydalı bilgiler sunabilmişimdir bu arada tüm yayının yazılı metnine ve yayında kullandığım kaynaklara açıklamalar bölümünden ulaşabilirsiniz. En kısa sürede başka yayınlarda görüşmek üzere kendinize çok iyi bakın hoşçakalın.

---

Masalların Çocuklar Üzerindeki Etkisi;

Seven things I learned reading a bedtime story every night of 2018 | National Literacy Trust

Niçin uyumalıyız kitabı:

Why We Sleep

Citations (Alıntılar)

Handler, R. (2022, November 6). Bed habits. Vulture. Retrieved November 27, 2022, from https://www.vulture.com/article/is-falling-asleep-to-tv-really-so-bad.html?utm_source=pocket_saves

Mendoza, N. F. (2020, February 20). 66% of Americans admit to sleeping with their phone at night. TechRepublic. Retrieved November 27, 2022, from https://www.techrepublic.com/article/66-of-americans-admit-to-sleeping-with-their-phone-at-night/

Cooper, J. A. (n.d.). Screens and Your Sleep: The Impact of Nighttime Use. Sutter Health. Retrieved November 27, 2022, from https://www.sutterhealth.org/health/sleep/screens-and-your-sleep-the-impact-of-nighttime-use

National Literacy Trust. (2019, January 7). Seven things I learned reading a bedtime story every night of 2018. Retrieved November 27, 2022, from https://literacytrust.org.uk/blog/seven-things-i-learned-reading-bedtime-story-every-night-2018/