Mavi Okyanus Kızıl Okyanus

Mavi okyanus ve kızıl okyanus terimlerini daha önce duymamış olabilirsiniz bunlar kulağa biyoloji, coğrafya veya deniz yaşamı ile alakalı terimler olarak gelebilir. Fakat bunlar Renée Mauborgne ve Chan Kim in 2000 yılında yayınlamış olduğu bir kitaptaki iş geliştirme stratejileri. Kitabın ismi de Blue Ocean Strategy, kitabın detaylarına ulaşmak isterseniz de açıklamalar bölümüne detaylarını bıraktım. Eğer isterseniz buyrun hemen yayına geçelim.

Bu arada ufak bir hatırlatma yaptığım yayınları beğeniyor ve destek olmak istiyorsanız patreon üzerinden bana destek olabilir veya dinlediğiniz platformlardan abone olarak yeni yayınlara anında ulaşabilirsiniz.

Bu kitap aslında gerçek firmalar üzerinde yapılan araştırmalara dayanıyor; mavi ve kızıl okyanus firmaların yarattıkların ürünleri pazarlamak için kullandıkları iş stratejileri. Yazarlar, talep yaratmak, rekabetle yüzleşmek ve hatta pazar analizi yapmak gibi temel konuları ele alıyor.

Kitabın Linki: https://amzn.to/3WSfYNs

Mavi okyanus, yeni keşfedilen veya yaratılan bir işletmenin adı iken, kızıl okyanus zaten var olan bir endüstriyi temsil ediyor.

Açıkçası tamamen özgün ve benzersiz bir proje fikri bulmak oldukça zor fakat bugün hem kızıl okyanusta hemde mavi okyanusta başarılı olmuş firmaların ve ürünlerin hikayelerine kısaca değinmek istiyorum.

Kırmızı Okyanus ve Mavi Okyanus

Mavi ve kızıl okyanus stratejilerinin isimlerinin arkasındaki ana fikir, renk çağrışımlarıdır. Mavi renk sakin ve dinlendiricidir, aynı zamanda derinliği, istikrarı ve hatta zekayı sembolize eder. Yeni iş fikirleri için böyle bir ortam, pek çok yeni fırsatla birlikte avantajlı ve umut vericidir.

Aksine, kırmızı renk tutku, nefret ve tabii ki aşk gibi güçlü duygularla ilişkilendirilir. Böyle bir endüstri içerisinde yeni ürünlerin diğer ürünlerle bir arada var olması ve rekabet etmesini oldukça zordur. Daha doğrudan bir metaforla açıklayacak olursak balıkların sürekli birbirini yediği ve bu yüzden kana bulanmış bir okyanus veya bir endüstri olarakta kızıl okyanusu adlandırabiliriz.

Stratejiler

Kızıl okyanus ile mavi okyanus arasındaki farkı anlamaya başladığınızda, doğal bir soru ortaya çıkıyor: Mavi çok daha umut vericiyken neden kırmızı okyanusa dalasınız?

İnsanların zaten doymuş bir pazara yeni ürünler getirmesi çok mantıklı gelmeyebilir. Kim zaten başarılı olmuş yüzlerce veya binlerce rakiple savaşmak ister?

Fakat burdaki en büyük handikap, mavi okyanusun size başarı garantisi vermediğidir. Rakibinizin olmaması, daha az deneme ile başarıya ulaşacağınız anlamına gelmiyor.

Tam tersi; şanslıysanız ve mavi okyanusta bir ürün fikriniz varsa, yapacak çok şeyiniz var: daha önce kimsenin tasarlamadığı ürünü tasarlamalı, daha önce var olmayan yeni bir pazar yaratmalı, ve daha önce kimsenin haberi olmadığı bir ürünü satabilmeyi başarmalısınız.

Mavi Okyanus ve Kızıl Okyanusun Farkları

Rakibin olmaması, aslında her zamanda pozitif bir şey değil çünkü bu aynı zamanda hatalardan ders çıkarabileceğiniz örneklerin mevcut olmadığı anlamında geliyor. Tasarım, fiyatlandırma, pazarlama ile ilgili hiçbir referansınız olmadan bu yola çıkmak aslında mavi okyanusunda dezavantajları olarak sayılabilir.

Öte yandan kızıl okyanusa bakarsak, birçok ürünün zaten başarısını kanıtlamış olduğu bir okyanusa atlamak o kadar da zor bir iş değil. Mevcut örneklere güvenebilir, onları inceleyebilir ve farklılaşmak ve rekabeti kazanmak için tam olarak neyi daha iyi yapabileceğinizi bulabilirsiniz. Veya güçlü bir farklılaştırmanız yoksa, fiyatları daha düşük ayarlayarak her zaman pazar payınızı elde edebilirsiniz.

Örnekler

Apple

Örneğin Apple, akıllı telefonlar için kızıl okyanus pazarında faaliyet göstermeye karar verdi ve ilk telefonunu 2007’de piyasaya sürdü. Nokia ve Samsung gibi çok sayıda rakibe rağmen müşteri çekmeyi başardılar ve istenen özellikleri ve tasarımı sunmayı başardılar. On yıldan uzun bir süre sonra, iPhone’un her yeni modeli, benzeri görülmemiş bir taleple büyük bir başarıya dönüşüyor.

Apple kızıl okyanusa daldığı zaman Nokia ve samsung gibi devlerle rekabet etmek zorundaydı. Genellikle kızıl okyanusta başarılı olmanın iki koşulu var; ya daha ucuz fiyatlarla markete girmek yada farklılık yaratabilmek. Apple fiyat olarak rakiplerinden daha alt rakamlarda satış yapmadı fakat yeni dizayn ve yazılımlarla o sektörde bir farklılık getirmeyi başardı ve bu sayede kızıl okyanusta olmasına rağmen liderliğe doğru yürümeyi başardı.

---

Netflix

Peki mavi okyanusta başarılı olmuş hangi firmalar var der iseniz bunun en büyük örneği kesinlikle Netflix’tir.

Netflix daha öncesinde kullanıcılarına fiziksel dvd ve cd ler aracılığı ile film hizmeti veren bir firmaydı hatta o zamanlar Amerika da bunu yapan tek firmada değillerdi.

Netflix kullanıcılarından film başına para almayı ve fiziksel olarak cd ler göndermeyi bırakıp yüz binlerce film ve diziyi aylık kullanım ücreti belirleyerek tamamen online bir hizmet haline dönüştü. O esna da rakipleri hala dvd ve cd kiralamaya devam ediyordu fakat şu an Netflix mavi okyanus stratejisi ile bu sektörde lider haline gelmiş durumda . Öte yandan Netflix ten sonra şu an streaming olarak adlandırılan bu sektörde kızıl okyanusa dönmüş durumda.

Birde mavi okyanus stratejisi ile piyasa girmiş ve sonrasında birinciliği rakibine kaybetmiş başka bir ürüne bakalım

iTunes

2001 yılında Apple tarafından duyurulduğunda kendisine rakip olabilecek kimse yoktu internet üzerinden illegal müzik indirmek ve bunları cihazlara aktarmak oldukça meşakkatli bir süreçti. Fakat online müzik platformu olan iTunes bu sektörü tamamen değiştirdi.

2008 yılında kendisine çok büyük bir rakip olarak doğan Spotify ilerleyen zamanda bu sektörde lider olmayı başardı. Ardından 2015 yılında Youtube Müzik kızıl okyanusa dalış yaptı ve bu sektörde kızıl okyanusa tamamen dönüşmüş diyebiliriz.

Dropbox

Dropbox ta çok güzel bir mavi okyanus örneği çoğumuz dijital dosyalarımızı disket cd usb sürücü gibi araçlarla yanımızda taşır iken Drew Houstan 2007 yılında MIT’de öğrenci iken çok sık şekilde usb sürücünü evde unutuyordu ve birgün okuldan eve dönerken Boston – new york arasında bir otobüs ile seyahat ediyordu ve o sırada dropbox ın ilk kodunu yazdı.

Daha önce hayatımızda olmayan bir ürünü mavi okyanus stratejisi ile hayatımızın pir parçası haline getirmeyi başardı.

Eğer ki yeni bir ürün tasarlayacak veya bir proje üzerinde çalışacaksanız hangi okyanusa dalacağınızı artık bu yayından sonra detaylı bir biçide düşeneceksiniz diye tahmin ediyorum.

https://youtube.com/watch?v=sYdaa02CS5E%3Ffeature%3Doembed

Ve bugün de yayının sonuna geldik eğer bu konu hakkında da daha fazla bilgi almak isterseniz kullandığım tüm kaynakçaları ve yayının yazılı metnini her yayında olduğu gibi açıklamalar bölümüne bıraktım oradan inceleyebilirsiniz.

Beni dinlediğiniz için çok teşekkür ediyorum en kısa sürede başka yayınlarda görüşmek üzere kendinize çok iyi bakın hoşçakalın.

---

Citations (Alıntılar)

Mayka, K. (n.d.). Red Ocean vs. Blue Ocean Strategy: Characteristics, challenges, and opportunities. Retrieved November 20, 2022, from https://www.eleken.co/blog-posts/red-ocean-vs-blue-ocean-strategy-characteristics-challenges-and-opportunities

Kim, W. C. & Renee Mauborgne (2005). Blue Ocean Strategy: How to Create Uncontested Market Space and Make Competition Irrelevant. McGraw-Hill.

Buckingham, M. (2021, September 9). Blue Ocean Leadership. Harvard Business Review. Retrieved November 20, 2022, from https://hbr.org/2014/05/blue-ocean-leadership